Bildiriler

TÜRK KÜLTÜR COĞRAFYASINDA AT İLE İLGİLİ İNANIŞLAR I

tarihinde yayınlandı

TÜRK KÜLTÜR COĞRAFYASINDA AT İLE İLGİLİ İNANIŞLAR Yaşar KALAFAT- Nagihan ÇETİN Ulu Hocam.             At –Halk İnanmaları konulu ilkyazımızı sizin yüreklendirmenizle bizim dergilerimizde çeyrek asır evvel yazmıştık. Çubuksarı-Çuvaşistan’da Şaman inançlı soydaşların kurban ayinlerinde idik. İnancın sanata-toplum düzenine yansımasından konuyorduk. Ogün-bugündür, Türk tefekkürünün evreleri düşünülürken mitoloji-arkeoloji-etimoloji bağlantısının halk inanmaları ilişkisi üzerinde de çalışıyoruz. Hocam.             Türk […]

Bildiriler

TÜRK KÜLTÜR COĞRAFYASINDA AT İLE İLGİLİ İNANIŞLAR II

tarihinde yayınlandı

TÜRK KÜLTÜR COĞRAFYASINDA AT İLE İLGİLİ İNANIŞLAR Yaşar KALAFAT- Nagihan ÇETİN Ulu Hocam.             At –Halk İnanmaları konulu ilkyazımızı sizin yüreklendirmenizle bizim dergilerimizde çeyrek asır evvel yazmıştık. Çubuksarı-Çuvaşistan’da Şaman inançlı soydaşların kurban ayinlerinde idik. İnancın sanata-toplum düzenine yansımasından konuyorduk. Ogün-bugündür, Türk tefekkürünün evreleri düşünülürken mitoloji-arkeoloji-etimoloji bağlantısının halk inanmaları ilişkisi üzerinde de çalışıyoruz. Hocam.             Türk […]

Bildiriler

TÜRK KÜLTÜR COĞRAFYASINDA AT İLE İLGİLİ İNANIŞLAR II

tarihinde yayınlandı

[1] Doğum evresindeki inanışlar ve pratikler doğum öncesinden başladığı gibi evlenme döneminde de bu inanış ve pratikler evlilik öncesinden başlamaktadır. “Erzurum’da kısmetinin açılmasını isteyen kız oklavayı at yerine kullanarak ona biner ve minareye çıkar,  bunun benzeri bir uygulama Muş’ta da vardır” [2] Burada ata binerek yukarılara ki minare gibi manevi bir yere çıkmanın kısmet açacağına […]

Bildiriler

TÜRK KÜLTÜR COĞRAFYASINDA AT İLE İLGİLİ İNANIŞLAR III

tarihinde yayınlandı

Beydili ve Barak Türkmenlerinde düşmanlık sonucu öldürülen kimse defnedildikten sonra Onun silahı, atı ve giysileri getirilir. Elbiseleri insan iskeleti gibi yapılmış bir ağaca giydirilir. Silahı atının eyerine asılır. İnsana benzetilerek giydirilen ağaç ata bindirilir. Bu at ve süvarisi ölen şahsın mezarının başına getirilip orada ağıtlar yakılır[1]. Murat ölünce onun cenaze merasiminde üç atının da tersine […]

Bildiriler

KARŞILAŞTIRMALI POSOF HALK İNANMALARI I

tarihinde yayınlandı

Beydili ve Barak Türkmenlerinde düşmanlık sonucu öldürülen kimse defnedildikten sonra Onun silahı, atı ve giysileri getirilir. Elbiseleri insan iskeleti gibi yapılmış bir ağaca giydirilir. Silahı atının eyerine asılır. İnsana benzetilerek giydirilen ağaç ata bindirilir. Bu at ve süvarisi ölen şahsın mezarının başına getirilip orada ağıtlar yakılır[1]. Murat ölünce onun cenaze merasiminde üç atının da tersine […]

Bildiriler

KARŞILAŞTIRMALI POSOF HALK İNANMALARI I

tarihinde yayınlandı

KARŞILAŞTIRMALI POSOF HALK İNANMALARI[1]                   Haziran 2011 de rahmetli Yazgan hocamdan bir telefon almıştım. Hocam, kendilerine âcizane sunduğum ‘Türk Kültür Coğrafyasında Karşılaştırmalı Halk İnançları’ kitap setinin postadan çıkması üzerine, her zamanki mütevazı ve babacan sesiyle beni kutluyor ve bu arada, ‘Yaşar bu bölümler bizim dergilerindeki yazılarından mı, tebrik ederim. Bu işin nasıl […]

Bildiriler

KARŞILAŞTIRMALI POSOF HALK İNANMALARI II

tarihinde yayınlandı

Yağmur Yağdırma İnancı Uzun süre kuraklık olduğu zaman, bir at kafası iskeletine Allah’ın kelamı yazıldıktan sonra, köy çeşmesinin – kürününün altına koyulur. Böylece yağmur yağacağına inanılır. Çok yağmur yağarsa eğer, buluğ çağına girmemiş bir çocuğa bu iskelet su altından aldırılır[1]. Yağmur yağdırma inancı ve uygulamaları Türk inanç Sisteminde yada taşı ile başlar ve devamlılığını Türk […]

Bildiriler

SOĞANLI/ALLAHUEKBER MİLLÎ RUHU -I-

tarihinde yayınlandı

MİTOLOJİK DÖNEMDEN GÜNÜMÜZE TÜRK                                                                                  HALK İNANMALARINDA RUH VE SOĞANLI/ALLAHUEKBER MİLLÎ RUHU       “Şirin canına qıyıp quracakmış Turan’ı Meleklerden pay gelir şehitlerin Kur’an’ı” Arif Han Sultanlı[1]                                                                      Nagihan Çetin[2] – Yaşar Kalafat[3]               GİRİŞ:               Türklerde inancın ilk tespitinin yapılabildiği dönemlerden itibaren üzerinde yaşanılan vatan […]

Bildiriler

SOĞANLI/ALLAHUEKBER MİLLÎ RUHU -II-

tarihinde yayınlandı

Yatırların birçoğunda bayrak vardır. İslâmiyet’ten sonra yapılan türbelerde bayrak – sancak hâkimiyet alâmeti olarak, işlenmiş ayetlerle süslenmiştir. İran yöresi Türklerinde, Osmanlı Türklüğünde olduğu gibi bayrakların üzerine tekbir türünden ilâhî mesajlar yazılmaktadır. Kars’ta Celâl Baba‘nın türbesinde, kıble tarafına asılı olan Türk bayrağının üzerinde ok ve yay da takılıdır. Ok ve yayın Türklerde hâkimiyet sembolü olduklarını merhum hocalarım B. […]

Bildiriler

SOĞANLI/ALLAHUEKBER MİLLÎ RUHU -III-

tarihinde yayınlandı

Yatırların birçoğunda bayrak vardır. İslâmiyet’ten sonra yapılan türbelerde bayrak – sancak hâkimiyet alâmeti olarak, işlenmiş ayetlerle süslenmiştir. İran yöresi Türklerinde, Osmanlı Türklüğünde olduğu gibi bayrakların üzerine tekbir türünden ilâhî mesajlar yazılmaktadır. Kars’ta Celâl Baba‘nın türbesinde, kıble tarafına asılı olan Türk bayrağının üzerinde ok ve yay da takılıdır. Ok ve yayın Türklerde hâkimiyet sembolü olduklarını merhum hocalarım B. […]

Bildiriler

Mitoloji-Halk İnanmaları Bağlamında Kültürlü Halklarda Kaz -I-

tarihinde yayınlandı

MİTOLOJİ-HALK İNANMALARI BAĞLAMINDA KÜLTÜRLÜ HALKLARDA KAZ                                                                         “Hele var ki bir tablo Görse şaşar Anibal Ördeklerden bir filo, bir de kazdan amiral.“ Anonim                                                                              Yaşar Kalafat[1]-Nagihan Çetin[2]                 GİRİŞ:               Kaz’ın bir inanç objesi olarak Türk kültüründe yerini almaya başlamasının geçmişi, mitolojik dönemden haber getiren bilgilere göre […]

Bildiriler

Mitoloji-Halk İnanmaları Bağlamında Kültürlü Halklarda Kaz -II-

tarihinde yayınlandı

Kaz Dağı Türkmenlerinin çeşme ve mezarlarında, Sarı Kız Dağı ve çevresinde Kazayağı resmedilir. Biz de Ceyhan bölgesinde Dur Hasan Baba’nın türbesi etrafında yaptığımız çalışmalarda buraya da kazayağı damgasının kazılmış olduğunu gördük Tahtacı Türkmenlerinde bugün dahi Kazayağı şeklinde ve Kazayağı namı ile anılan bir damgaları vardır Şaman tösleri arasında Kaz tösü de vardır. Merasim anında göyün katlarına çıkarken […]

Bildiriler

BUGÜN’DEN – NEVRUZ/YENİGÜN’E VEYA NEVRUZ/YENİGÜN’DEN BUGÜNE BAKMAK

tarihinde yayınlandı

BUGÜN’DEN – NEVRUZ/YENİGÜN’E VEYA NEVRUZ/YENİGÜN’DEN BUGÜNE BAKMAK[1] -Halk Bilimi Çerçevesinde-   Dr.Yaşar Kalafat[2] Nevruz/Yenigün Bayramı nedeniyle yapılacak konuşmada günün yaşanılanları değerlendirilmeden söylenilecek her söz, bize göre pek yerinde ve yeterli olmaz. Bu münasebetle kısaca bir bayram tanımı yapmak, bayramların ortak özelliklerinden hareketle Nevruz /Yenigün Bayramı’nın karakteristiği üzerinde durmak iyi bir giriş oluşturabilir. Bilindiği gibi bayramlar; […]

Bildiriler

GÜNEY AZERBAYCAN/KUZEY İRAN’DA TÜRK KÜLTÜR COĞRAFYASI HALK İNANÇLARNDA MİTOLOJİK TESPİTLER

tarihinde yayınlandı

GÜNEY AZERBAYCAN/KUZEY İRAN’DA TÜRK KÜLTÜR COĞRAFYASI HALK İNANÇLARNDA MİTOLOJİK TESPİTLER                                                                                                                                                 Yaşar KALAFAT   GİRİŞ: Güney Azerbaycan, İran platosu kuzey bölgesinin bir kısmını oluşturur ve Türk kültür coğrafyasının asli parçalarındandır. Türk kültürlü halklar arasındaki, halk kültürü aynılık ve ayrılıkları üzerinde çalışmalar sürdürülmekte olmakla beraber, bu alandaki çalışmaların bir metoda kavuşturuldukları söylenemez. Bu metotsuzluk […]

Bildiriler

BARAKLAR ÜZERİNE YENİ TESPİTLER

tarihinde yayınlandı

BARAKLAR ÜZERİNE YENİ TESPİTLER Dr. Yaşar Kalafat* Yrd. Doç. Dr. Rezan Karakaş*             Giriş Barak Türkleri konusunda farklı disiplinlerden hareketle araştırma ve yayınlar yapılmıştır. Bunlar daha ziyade sosyal bilimlerin dil, edebiyat, kısmen tarih ve halkbilim alanlarında olmuştur. Bu çalışmaların arasında Anadolu geneline  ve daha ziyade Güneydoğu Anadolu halk inançlarına barakların yaptıkları mitolojik katkıları içerenler de […]

Bildiriler

BARAKLAR ÜZERİNE YENİ TESPİTLER II

tarihinde yayınlandı

Ruhi Ersoy, “Barak Türkmenlerinin Sözlü ve Yazılı (Resmî) Tarihlerine Mukayeseli Bir Yaklaşım Denemesi” (2005) adlı çalışmasında Barakların sözlü tarihi ile yazılı tarihi arasında karşılaştırmalar yapmış, Barakların iskân hadisesi olayının her iki tarih açısından nasıl değerlendirildiğini ele almıştır. Ersoy, Baraklı Âşık Mahgül’ün sözlü tarih repertuarındaki bilgilerle yazılı tarih arasında mukayeseler yaptıktan sonra, Barak Türkmenlerinin yazılı tarihi […]

Bildiriler

DOĞU KARADENİZ ÖRNEKLERİ İLE TÜRK HALK İNANMALARINDA ‘BULUT’

tarihinde yayınlandı

DOĞU KARADENİZ ÖRNEKLERİ İLE TÜRK HALK İNANMALARINDA ‘BULUT’                                      (Halk İnanmaları- İsrailiyat Bağlantısına Dair)         Yaşar Kalafat[1]    Aşktır bulutu suya, suyu yağmura, dumana, sise, çiğe dönüştüren   GİRİŞ:   Bu çalışmayı kesin sınırlarla ayırmamış olsak da iki bölüm başlığında ele aldık. Birinci bölümde Türklüğün mahiyeti üzerinde halk inançlarından yola çıkarak teorik […]

Bildiriler

DOĞU KARADENİZ ÖRNEKLERİ İLE TÜRK HALK İNANMALARINDA ‘BULUT’

tarihinde yayınlandı

DOĞU KARADENİZ ÖRNEKLERİ İLE TÜRK HALK İNANMALARINDA ‘BULUT’                                      (Halk İnanmaları- İsrailiyat Bağlantısına Dair)         Yaşar Kalafat[1]   Aşktır bulutu suya, suyu yağmura, dumana, sise, çiğe dönüştüren   GİRİŞ:   Bu çalışmayı kesin sınırlarla ayırmamış olsak da iki bölüm başlığında ele aldık. Birinci bölümde Türklüğün mahiyeti üzerinde halk inançlarından yola çıkarak teorik […]

Bildiriler

DOĞU KARADENİZ ÖRNEKLERİ İLE TÜRK HALK İNANMALARINDA ‘BULUT’ II

tarihinde yayınlandı

Kurdun dumanlı havayı sevmesi, muhakkak sinsilik ve pusu kurma anlamında mıdır? Halk tefekküründe “Allah kullarını rızıklarıyla yaratır.” Veya “Ağzını ve karnını yarattığı kulunun rızıklını da verir” dumanlı, sisli, puslu hava, kurdun rızık arama ortamıdır, diye düşünülemez mi?   Duman-sis-buğu bağlantısı üzerinde kısa değinmelerle döne döne durmak istiyoruz.   Sis dağının başında Rüzgâr aldi fesumi İki […]

Bildiriler

DOĞU KARADENİZ ÖRNEKLERİ İLE TÜRK HALK İNANMALARINDA ‘BULUT’ III

tarihinde yayınlandı

Günüm ay-vay keçende”[1] denilmektedir. Bir Anadolu kargışında da,;   “Çekin halay yürüsün Dağı duman bürüsün Çirkin gelin çeyizi Sandıklarda çürüsün”[2] Şeklinde yer almasına rağmen, bulut, halk sözlü kültüründe; murattır, ümittir, dert ortağıdır, koruyucu perdedir.   “Havaların bulutu Heybelerin kilidi Benim sevdiğim oğlan Bir ocağın umudu”[3]   “Sarı çitin bağları Duman aldı dağları Kalkmış nereye gidersin […]