Bildiriler

Halk Kültüründe “SATMAK-SATIP ALMAK” İNANCININ MİTOLOJİK BOYUTU

tarihinde yayınlandı

Halk Kültüründe  “SATMAK-SATIP ALMAK” İNANCININ MİTOLOJİK BOYUTU                                 Ali Osman Abdurazzak[1]-Yaşar Kalafat[2]     GİRİŞ: Bildiri konusu bilgilerin derlenmesi bizzat müşahede ederek gözlem yöntemi, birebir uygulamayı yürüten kaynaklarla görüşülerek yapılmış inanç sistemindeki “satmak-satıp almak” ile ilgili bulguların karşılaştırılmasında yazılı kaynaklardan da yararlanılmıştır. Bildiride bir korunma şekli olan “satma-satıp alma” inanç ve uygulamaları ele alınmaktadır. […]

Bildiriler

9.MİLLETLERARASI TÜRK HALK KÜLTÜRÜ KONGRESİ, EDİNİMLER VE İNTİBALAR

tarihinde yayınlandı

      9.MİLLETLERARASI TÜRK HALK KÜLTÜRÜ KONGRESİ, EDİNİMLER VE İNTİBALAR                                                                                                                   Yaşar Kalafat[1]   GİRİŞ. Katıldığımız kültür şölenleri münasebetiyle alanımıza giren hususlarla ilgili kazanımlarımızı genel intibaımızı anlatma alışkanlığı bizde bu türden katıldığımız yurt dışındaki etkinliklerden kaldı. Giderek Türkiye’de katıldığımız ulusal ve uluslararası toplu etkinliklere dair de paylaşmak istediğimiz hususları yazmaya başladık. Etkinliklerin […]

Makaleler

BURSA KIZIKLARI HALK İNANÇLARI

tarihinde yayınlandı

 BURSA KIZIKLARI HALK İNANÇLARI[1]                                                                                                                        Yaşar Kalafat[2]   GİRİŞ: Bursa Kızıkları alan çalışması, Oğuz halk kültürü bilhassa halk inançları kültürü araştırmalarından Dünya Avşarları ve Dünya Salurları çalışmalarından sonra 24 Oğuz boyunun yeni bir boyu ile ilgili çalışmasının ilk bölümlerinden birisidir. DEĞİRMENLİKIZIK: Halk kültürü ve daha ziyade halk inançları kültürü hakkında bilgi vermeği amaçladığımız […]

Makaleler

MEZBAHALAR ​​​​​ ​​​​ VE ​​​​ ​​​ KIRKLAMA-KIRK BASMASI

tarihinde yayınlandı

​​ ​​ ​​​​​​ “…….Göklerde ve yerde olan her şeyi Allah’ın bildiğini düşünmez misin?…..(Mücadele Suresi 7” Yaşar Kalafat GİRİŞ: Mezbahalar, Bismil hayvanların insanlar tarafından tüketilmek üzere kesildikleri yerlerdir. Burada kesime giren canlı hayvan kesimden sonra artık yaşamamaktadır. Canı bedeninden ayrılmıştır. Tüketime hazırlanmaları az veya çok vakit alabilir, kesimden sonra bir süre mezbaha tesislerinde bekletilenler de olabilir. […]

Bildiriler

NAHCIVAN ÖRNEKLERİ İLE HALK NANMALARI-MİTOLOJİ-SUFİZM BAĞLAMINDA CİNLİ/YILANLI KALELER

tarihinde yayınlandı

    NAHCIVAN ÖRNEKLERİ İLE HALK NANMALARI-MİTOLOJİ-SUFİZM BAĞLAMINDA CİNLİ/YILANLI KALELER[1]                                                                Yaşar Kalafat[2]                  GİRİŞ: Orta Aras kaleleri incelenirken, Orta Aras Türk kültür coğrafyası çevresi ile birlikte düşünülerek kaleler etrafında oluşan halk inançlarından yılan-kale bağlantısı üzerinde durulup yılanlı kale tanımlarına kısa yer verildi. Halk inançlarında albız, şeytan, cin, kara iyeler […]

Makaleler

SÖZLÜ KÜLTÜRÜMÜZDEN EŞEKLE İLGİLİ NOTLAR

tarihinde yayınlandı

SÖZLÜ KÜLTÜRÜMÜZDEN EŞEKLE İLGİLİ NOTLAR[1]                                                                                                                         Yaşar Kalafat[2]               GİRİŞ. Bu çalışmanın konu başlığını belilerken eşekli ilgili halk inanmalarına ve mitolojik verilere de ulaşabilmiş olmayı çok istedik. Diğer bazı kültürlerin arkaik dönemlerine dair verilen bilgilerde eşek-mitoloji bağlantılı bilgiler var iken, biz Türk mitolojisinde eşekle ilgili bilgilere rastlayamadık. Şüphesin halk tababeti, Bilhassa Eşek sütü […]

Bildiriler

PİR KÜLTÜNDE MEBRURE NİNE KADIN KİŞİ TİPLEMESİ

tarihinde yayınlandı

PİR KÜLTÜNDE MEBRURE NİNE KADIN KİŞİ TİPLEMESİ                                                                                                 Yaşar Kalafat[1]                   GİRİŞ: Mebrure Nine 2010 yılında 85-86 yaşında Hakk’ın rahmetine yolcu edilen, Burdur’un Dirmil dağ köyünde yaşamış vergili bir kadın kişi idi. Uğraştığı mistik alana urfasa deniliyordu. Torunu Veli Cem Özdemir’[2]den alınan bu bilgilerden hareketle bu yazımızda bazı ara açıklamalarla […]

Makaleler

YOZGAT YÖRESİ HALK İNANMALARINDA MİTOLOJİK BULGULAR (Salurlar-Tülekler-Abdallar-Sıraçlar-Diğer Türkmenler)

tarihinde yayınlandı

YOZGAT YÖRESİ HALK İNANMALARINDA MİTOLOJİK BULGULAR                                             (Salurlar-Tülekler-Abdallar-Sıraçlar-Diğer Türkmenler)                                                                                   Yaşar Kalafat[1]   GİRİŞ: Çalışma Yozgat Salurları halk inanmalarının incelenmesi maksadı ile başlatılmıştır. Evvelce yapılan Avşarlar[2] çalışmasında olduğu gibi Dünya Salurlarının kısa tarihçeleri dağılım şekilleri anlatılıp halk kültürleri halk inançları öncelikli olarak ele alınması planlanmıştır. Bu konu başka bir çalışmamızda ayrıca da ele alınacaktır. Abdallar[3], […]

Bildiriler

PİR-İ TÜRKİSTAN IŞIĞINDA HALK İNANÇLARI-TASAVVUF-MİTOLOJİ BAĞLANTISI ÜZERİNE DÜŞÜNCELER

tarihinde yayınlandı

PİR-İ TÜRKİSTAN IŞIĞINDA HALK İNANÇLARI-TASAVVUF-MİTOLOJİ BAĞLANTISI ÜZERİNE DÜŞÜNCELER                   Biz bu bildirimizde, tasavvuf-halk inanmaları ilişkisinden yola çıkıyoruz. Halk inançlarının Türk kültürlü halkların coğrafyasında, Türk kültürlü halklar arasında kültür kodları oluşturduğunu açıklıyoruz. Halk inançlarının sadece ve muhakkak sıradan ve tesadüfü uygulamalar olmadıkları, kendi zeminlerinde bir tefekkür ürünü olduklarını anlatıyoruz.                 Halk inanmaları mutlaka mitolojik bir […]

Makaleler

KOCALİ HALK İNANÇLARININ KÖK HÜCRELERİ VE KIZIL İNANCI

tarihinde yayınlandı

KOCALİ HALK İNANÇLARININ KÖK HÜCRELERİ VE KIZIL İNANCI[1]                                                                              Yaşar Kalafat[2]   Giriş: Sunumumuza, tezimizle ilgili bir kaç spot açıklama yaparak girmek istiyoruz. Bu açıklamalarda, bazı soruları sorup, onlara cevap ararken tezimizi tartışarak savunmaya çalışacağız. Bu açıklamalarda, Türk kültürel kimliğinin oluşmasında tarihçiliğin yeri, yurt edinme, edinilen yurdu koruma tarihçiliğinin içeriği, ilgili disiplinlerle bağlantısı üzerinde […]

Makaleler

HEMŞİN TÜRKLERİ (HOMŞETZİ TÜRKLERİ) VE İKİNCİ DİLLERİ ERMENİCE OLAN TÜRKLERİN KARŞILAŞTIRMALI HALK İNANÇLARI -I-

tarihinde yayınlandı

HEMŞİN TÜRKLERİ (HOMŞETZİ TÜRKLERİ) VE İKİNCİ DİLLERİ ERMENİCE OLAN TÜRKLERİN KARŞILAŞTIRMALI HALK İNANÇLARI  -I-         Yaşar Kalafat-[1] Mehmet Bilgin[2] – Remzi Yılmaz[3]   Özet Hemşinli üst başlığı altında toplanan halkın Hopa Hemşinliler olarak bilinen kısmı adeta çift dillidir. Bunlar Türkçenin yanısıra özel sayılabilecek Ermenice karışımı bir dil kullanmaktadırlar. Bu konudaki iki iddiadan […]

Bildiriler

GÜNÜMÜZ TÜRK KÜLTÜR DÜNYASINDA MİTOLOJİ ÇALIŞMALARI

tarihinde yayınlandı

                 GÜNÜMÜZ TÜRK KÜLTÜR DÜNYASINDA MİTOLOJİ ÇALIŞMALARI[1]                                                                                                            Yaşar Kalafat[2]     GİRİŞ; Bu incelemede, Türk dünyası sosyal ve kültürel yakınlaşmasını etkileyen faktörler cümlesinden mitoloji çalışmaları konusu ele alınmıştır. Konu incelenirken; ilgili tanımlar, mitoloji çalışmalarının millet hayatında ve millî kimlik oluşmasındaki önemi, Türkiye ve Türk kültür coğrafyasının sair kesimlerindeki mitoloji çalışmalarının geçmişi […]

Bildiriler

GÜNÜMÜZ SİVAS HALK KÜLTÜRÜ ÇALIŞMALARINDAN VEHPBİ CEM AŞKUN’A (1909-1975) BAKMAK VEYA SİVAS HALK İNANÇLARI ÇALIŞMALARINDA DEVAMLILIK

tarihinde yayınlandı

GÜNÜMÜZ SİVAS HALK KÜLTÜRÜ ÇALIŞMALARINDAN VEHPBİ CEM AŞKUN’A (1909-1975) BAKMAK VEYA SİVAS HALK İNANÇLARI ÇALIŞMALARINDA DEVAMLILIK[1]                                                                                                         Yaşar Kalafat[2] GİRİŞ-ÖZET: Biz bu çalışmamızda Halk kültürü çalışmaları özelinde, halk inançlarını öncelikli bir değerlendirme yapmak isterken, Sivas’ı Vehbi Cem Aşkun’dan  (1909-1979) hareketle merkeze aldık. Bu münasebetle, Sivas halk kültürü çalışmaları faaliyetlerine yer ve destek […]

Bildiriler

GÜNÜMÜZ SİVAS HALK KÜLTÜRÜ ÇALIŞMALARINDAN VEHPBİ CEM AŞKUN’A (1909-1975) BAKMAK VEYA SİVAS HALK İNANÇLARI ÇALIŞMALARINDA DEVAMLILIK

tarihinde yayınlandı

GÜNÜMÜZ SİVAS HALK KÜLTÜRÜ ÇALIŞMALARINDAN VEHPBİ CEM AŞKUN’A (1909-1975) BAKMAK VEYA SİVAS HALK İNANÇLARI ÇALIŞMALARINDA DEVAMLILIK[1]                                                                                                         Yaşar Kalafat[2] GİRİŞ-ÖZET: Biz bu çalışmamızda Halk kültürü çalışmaları özelinde, halk inançlarını öncelikli bir değerlendirme yapmak isterken, Sivas’ı Vehbi Cem Aşkun’dan  (1909-1979) hareketle merkeze aldık. Bu münasebetle, Sivas halk kültürü çalışmaları faaliyetlerine yer ve destek […]

Bildiriler

“GAYP SEMASINDAN İNDİRİLMİŞ TEK DİN İSLAM’IN TEZAHÜR BİÇİMLERİ İLE TÜKLÜK DÖNEMİ VE KARŞILAŞTIRMALI HALK İNANMALARI”

tarihinde yayınlandı

“GAYP SEMASINDAN İNDİRİLMİŞ TEK DİN   İSLAM’IN TEZAHÜR BİÇİMLERİ İLE TÜKLÜK DÖNEMİ VE KARŞILAŞTIRMALI HALK İNANMALARI”           Yaşar Kalafat[1]                                Hocam, meslektaşım ve can dostum Prof. Dr. Erman Artun’a minnet ve rahmet duygularınla               Bu çalışma “Gayri Müslim Türklerde Karşılaştırmalı Halk İnançları” başlığı altında bir kitap […]

Makaleler

EMPERYALİZM KARŞISINDA KARAPAPAK-TEREKEME STRATEJİK HASSASİYETİ

tarihinde yayınlandı

EMPERYALİZM KARŞISINDA KARAPAPAK-TEREKEME STRATEJİK HASSASİYETİ                                                                                                                                                                               Yaşar Kalafat[1]   Karakapak-Terekeme Türkleri bizin hayatımızın bir Karslı ve Halk bilimci olmanın doğal sonucu her zaman olmuşlardır. Bu Türk toplumu ile temaslarımız her Karslı gibi doğal olarak çocukluğumuzla başlar. Diğer hemşerilerimiz gibi komşu olmuşuz, meslektaş oluşuz, okul arkadaş olmuşuz, meslektaş olmuşuz, akraba olmuşuz acı ve tatlı […]

Bildiriler

DÜZCE’DE ORTAK HALK İNANÇLARI KÜLTÜRÜ VE II. ULUSLARARSI DÜZCE TARİH VE KÜLTÜR SEMPOZYUMU GÖZLEMLERİ

tarihinde yayınlandı

DÜZCE’DE ORTAK HALK İNANÇLARI KÜLTÜRÜ VE II. ULUSLARARSI DÜZCE TARİH VE KÜLTÜR SEMPOZYUMU GÖZLEMLERİ                                                                                                                             Yaşar Kalafat[1] GİRİŞ: Bu çalışma; 11-12 Aralık 2015 tarihleri arasında Düzce’de yapılan ve bizim “Düzce ve Yakın Çevresi Halk İnançları Kültüründe Atlı Göçebe Bozkır Medeniyetinin İzleri” isimli bildiri ile katıldığımız, II. Uluslararası Düzce Tarih, Kültür ve Sanat […]

Bildiriler

BAYINDIR YAKAPINAR TAHTACI KÖYÜ HALK İNANÇLARI VE DEDE SİNAN KAHYAOĞLU İLE SÖYLEŞİ

tarihinde yayınlandı

BAYINDIR YAKAPINAR TAHTACI KÖYÜ HALK İNANÇLARI VE DEDE SİNAN KAHYAOĞLU İLE SÖYLEŞİ     Yaşar Kalafat[1]   Giriş: Bu çalışma 16-17 Nisan 2015 tarihlerinde Bayındır Yakapınar Tahtacı köyünde yapılan halk inançları derlemeleri ve Edremit-Kazdağı Tahtacı Türkmenlerinden Dede Sinan Kahyaoğlu ile yapılan görüşmelerden ve onun ilgili eserinden[2] edinilen bilgilerden, bu bilgilerin genel Türk halk inançları ile […]

Bildiriler

AZERBAYCAN-TÜRKİYE KÜLTÜR İLİŞKİLERİNDE MİTOLOJİ ÇALIŞMALARININ YERİ VE ÖNEMİ

tarihinde yayınlandı

       AZERBAYCAN-TÜRKİYE KÜLTÜR İLİŞKİLERİNDE                  MİTOLOJİ ÇALIŞMALARININ YERİ VE ÖNEMİ[1]   Yaşar Kalafat[2]       GİRİŞ: Bu çalışmada, Azerbaycan ve Anadolu Türk kültür çevrelerin mitoloji ve halk bilimi çalışmalarına örneklemeler yapma düzeyinde değinilip mevcut durum ile duyulan ihtiyacın karşılaştırması yapılmaya çalışılmıştır. Konunun seçiminde, Aynı kaderi paylaşan Türkiye ve Azerbaycan’a karşı zaman zaman değişen dengelere […]

Bildiriler

YOZGAT HALK KÜLTÜRÜ-ESKİ TÜRK FOKLORU İLİŞKİLENDİRMESİNE DAİR

tarihinde yayınlandı

                        YOZGAT HALK KÜLTÜRÜ-ESKİ TÜRK FOKLORU İLİŞKİLENDİRMESİNE DAİR                                                                                                                         Yaşar Kalafat[1]         GİRİŞ: Bu çalışma, Fidan Kasımova’nın “Yozgat’ta Halk Kültürü ve Onda Eski Türk Folklorunun İzleri” isimli çalışması esas alınarak, bu konudaki karşılaştırmaları Azerbaycan ve Anadolu’da yoğunlaştırmak adına, yazar bilgilendirilerek yapılmıştır[2]. METİN: Yozgat yöresinden tespiti yapılmış olan Al Ruhu’ndan […]

Makaleler

YOZGAT YÖRESİ HALK İNANMALARINDA MİTOLOJİK BULGULAR (Salurlar-Tülekler-Abdallar-Sıraçlar-Diğer Türkmenler)

tarihinde yayınlandı

YOZGAT YÖRESİ HALK İNANMALARINDA MİTOLOJİK BULGULAR                                             (Salurlar-Tülekler-Abdallar-Sıraçlar-Diğer Türkmenler)                                                                                   Yaşar Kalafat[1]   GİRİŞ: Çalışma Yozgat Salurları halk inanmalarının incelenmesi maksadı ile başlatılmıştır. Evvelce yapılan Avşarlar[2] çalışmasında olduğu gibi Dünya Salurlarının kısa tarihçeleri dağılım şekilleri anlatılıp halk kültürleri halk inançları öncelikli olarak ele alınması planlanmıştır. Bu konu başka bir çalışmamızda ayrıca da ele alınacaktır. Abdallar[3], […]

Bildiriler

DÜZCE VE YAKIN ÇEVRESİ HALK İNANÇLARI KÜLTÜRÜNDE ATLI GÖÇEBE BOZKIR MEDENİYETİNİN İZLERİ

tarihinde yayınlandı

DÜZCE VE YAKIN ÇEVRESİ HALK İNANÇLARI KÜLTÜRÜNDE ATLI GÖÇEBE BOZKIR MEDENİYETİNİN İZLERİ[1]                                                                                                 Yaşar Kalafat[2]   GİRİŞ: Bu çalışmada, içeriğine dair kısa bilgi verilen Göçebe Bozkır Kültürü’nün Anadolu’daki izlerinin neden arandığı açıklanmakta, Düzce bölgesinin konu ile ilgisini açıklama adına da bölgenin etno-sosyal yapısına dair tanımlamalar yapılmaktadır. Bozkır kültüründen seçilmiş kültür kodlarının bölgede aranılmasına geçilmeden […]

Bildiriler

HATAY-SİVAS YATIRLARI ETRAFINDA OLUŞAN İNANÇLARDA MİTOLOJİK BULGULAR

tarihinde yayınlandı

HATAY-SİVAS YATIRLARI ETRAFINDA OLUŞAN İNANÇLARDA MİTOLOJİK BULGULAR[1]       Yaşar Kalafat[2]   GİRİŞ. Hatay’da tarihi süreçte yaşamış abide şahsiyetlerin hayatları eserleri, toplum üzerindeki etkilerinin bir boyutu da bunların uzak yakın geçmişten taşıyıp geleceğe aktardıkları değerlerdir. Keza bu değerlerdeki ortaklıklardır. Bu değerlerin ortak olan kaynakları da aynı derecede önemlidir. Halkların aralarındaki uzak da olabilen mesafelere […]

Bildiriler

VIII. ATATÜRK KONGRESİ – GENCE-ŞİRVAN SEYAHAT GÖZLEMLERİ VE TÜRK HALK İNANÇLARI KÜLTÜRÜNDE ‘KIZIL’IN MİTOLOJİK İÇERİĞİ

tarihinde yayınlandı

    VIII. ATATÜRK KONGRESİ – GENCE-ŞİRVAN SEYAHAT GÖZLEMLERİ      VE TÜRK HALK İNANÇLARI KÜLTÜRÜNDE ‘KIZIL’IN MİTOLOJİK İÇERİĞİ                                                                                                                                Yaşar Kalafat   GİRİŞ: VIII. Uluslararası Atatürk kongresi 13-15 Ekim 2015 tarihleri arasında Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Araştırma Merkezi ve Azerbaycan Millî İlimler Akademisi Tarih Enstitüsü tarafından Azerbaycan ilk başkenti Gence’de […]

Bildiriler

TÜRK HALK İNANÇLARINDA HZ.ALİ KÜLTÜL

tarihinde yayınlandı

TÜRK HALK İNANÇLARINDA HZ.ALİ KÜLTÜL                                                                                                                       Biz bu bildirimizde Şehriyar Haydar Baba Nevruz İlişkisinden yola çıkarak Türk Halk inançlarında Hz. Ali  Kültü üzerinde duracağız. Bize göre Hz. Ali etrafında oluşan kült, Sünni, Şii – Caferi ve Heterodoks İslam kesimler arasında, bizim çalışma alanımız itibariyle bu inançlara mensup Türk kesimler bakımından çok ciddi bir […]

Bildiriler

KOCALİ HALK İNANÇLARININ KÖK HÜCRELERİ VE KIIZIL İNANCI

tarihinde yayınlandı

KOCALİ HALK İNANÇLARININ KÖK HÜCRELERİ VE KIIZIL İNANCI[1]                                                                                                 Yaşar Kalafat[2]   Giriş: Sunumumuza, tezimize bir kaç spot açıklama yaparak girmek istiyoruz. Bu açıklamalarda, bazı soruları sorup, onlara cevap ararken tezimizi tartışarak savunmaya çalışacağız. Bu açıklamalarda, Türk kültürel kimliğinin oluşmasında tarihçiliğin yeri, yurt edinme, edinilen yurdu koruma tarihçiliğinin içeriği, ilgili disiplinlerle bağlantısı üzerinde durulacak, […]

Bildiriler

HEMŞİN TÜRKLERİ (HOMŞETZİ TÜRKLERİ) VE İKİNCİ DİLLERİ ERMENİCE OLAN TÜRKLERİN KARŞILAŞTIRMALI HALK İNANÇLARI -I-

tarihinde yayınlandı

  HEMŞİN TÜRKLERİ (HOMŞETZİ TÜRKLERİ) VE İKİNCİ DİLLERİ ERMENİCE OLAN TÜRKLERİN  KARŞILAŞTIRMALI HALK İNANÇLARI  -I-                                                     Yaşar Kalafat-[1] Mehmet Bilgin[2] – Remzi Yılmaz[3]   Özet Hemşinli üst başlığı altında toplanan halkın Hopa Hemşinliler olarak bilinen kısmı adeta çift dillidir. Bunlar Türkçenin yanısıra özel sayılabilecek Ermenice karışımı bir dil kullanmaktadırlar. Bu konudaki iki iddiadan […]

Bildiriler

GÜNÜMÜZ TÜRK KÜLTÜR DÜNYASINDA MİTOLOJİ ÇALIŞMALARI

tarihinde yayınlandı

GÜNÜMÜZ TÜRK KÜLTÜR DÜNYASINDA MİTOLOJİ ÇALIŞMALARI[1]                                                                                                            Yaşar Kalafat[2]     GİRİŞ; Bu incelemede, Türk dünyası sosyal ve kültürel yakınlaşmasını etkileyen faktörler cümlesinden mitoloji çalışmaları konusu ele alınmıştır. Konu incelenirken; ilgili tanımlar, mitoloji çalışmalarının millet hayatında ve millî kimlik oluşmasındaki önemi, Türkiye ve Türk kültür coğrafyasının sair kesimlerindeki mitoloji çalışmalarının geçmişi ve […]

Bildiriler

GÜNÜMÜZ SİVAS HALK KÜLTÜRÜ ÇALIŞMALARINDAN VEHPBİ CEM AŞKUN’A (1909-1975) BAKMAK VEYA SİVAS HALK İNANÇLARI ÇALIŞMALARINDA DEVAMLILIK

tarihinde yayınlandı

GÜNÜMÜZ SİVAS HALK KÜLTÜRÜ ÇALIŞMALARINDAN VEHPBİ CEM AŞKUN’A (1909-1975) BAKMAK VEYA SİVAS HALK İNANÇLARI ÇALIŞMALARINDA DEVAMLILIK[1]                                                                                                         Yaşar Kalafat[2] GİRİŞ-ÖZET: Biz bu çalışmamızda Halk kültürü çalışmaları özelinde, halk inançlarını öncelikli bir değerlendirme yapmak isterken, Sivas’ı Vehbi Cem Aşkun’dan  (1909-1979) hareketle merkeze aldık. Bu münasebetle, Sivas halk kültürü çalışmaları faaliyetlerine yer ve destek […]

Bildiriler

KOCALİ HALK İNANÇLARININ KÖK HÜCRELERİ VE KIZIL İNANCI

tarihinde yayınlandı

  KOCALİ HALK İNANÇLARININ KÖK HÜCRELERİ VE KIZIL İNANCI[1]                                                                                                 Yaşar Kalafat[2]   Giriş: Sunumumuza, tezimizle ilgili bir kaç spot açıklama yaparak girmek istiyoruz. Bu açıklamalarda, bazı soruları sorup, onlara cevap ararken tezimizi tartışarak savunmaya çalışacağız. Bu açıklamalarda, Türk kültürel kimliğinin oluşmasında tarihçiliğin yeri, yurt edinme, edinilen yurdu koruma tarihçiliğinin içeriği, ilgili disiplinlerle bağlantısı […]

Bildiriler

BAYINDIR YAKAPINAR TAHTACI KÖYÜ HALK İNANÇLARI VE DEDE SİNAN KAHYAOĞLU İLE SÖYLEŞİ

tarihinde yayınlandı

BAYINDIR YAKAPINAR TAHTACI KÖYÜ HALK İNANÇLARI  VE DEDE SİNAN KAHYAOĞLU İLE SÖYLEŞİ Yaşar Kalafat[1]   Giriş: Bu çalışma 16-17 Nisan 2015 tarihlerinde Bayındır Yakapınar Tahtacı köyünde yapılan halk inançları derlemeleri ve Edremit-Kazdağı Tahtacı Türkmenlerinden Dede Sinan Kahyaoğlu ile yapılan görüşmelerden ve onun ilgili eserinden[2] edinilen bilgilerden, bu bilgilerin genel Türk halk inançları ile karşılaştırılmasından, bulguların […]

Bildiriler

TÜRK KÜLTÜR COĞRAFYASINDA AT İLE İLGİLİ İNANIŞLAR I

tarihinde yayınlandı

TÜRK KÜLTÜR COĞRAFYASINDA AT İLE İLGİLİ İNANIŞLAR Yaşar KALAFAT- Nagihan ÇETİN Ulu Hocam.             At –Halk İnanmaları konulu ilkyazımızı sizin yüreklendirmenizle bizim dergilerimizde çeyrek asır evvel yazmıştık. Çubuksarı-Çuvaşistan’da Şaman inançlı soydaşların kurban ayinlerinde idik. İnancın sanata-toplum düzenine yansımasından konuyorduk. Ogün-bugündür, Türk tefekkürünün evreleri düşünülürken mitoloji-arkeoloji-etimoloji bağlantısının halk inanmaları ilişkisi üzerinde de çalışıyoruz. Hocam.             Türk […]

Bildiriler

TÜRK KÜLTÜR COĞRAFYASINDA AT İLE İLGİLİ İNANIŞLAR II

tarihinde yayınlandı

TÜRK KÜLTÜR COĞRAFYASINDA AT İLE İLGİLİ İNANIŞLAR Yaşar KALAFAT- Nagihan ÇETİN Ulu Hocam.             At –Halk İnanmaları konulu ilkyazımızı sizin yüreklendirmenizle bizim dergilerimizde çeyrek asır evvel yazmıştık. Çubuksarı-Çuvaşistan’da Şaman inançlı soydaşların kurban ayinlerinde idik. İnancın sanata-toplum düzenine yansımasından konuyorduk. Ogün-bugündür, Türk tefekkürünün evreleri düşünülürken mitoloji-arkeoloji-etimoloji bağlantısının halk inanmaları ilişkisi üzerinde de çalışıyoruz. Hocam.             Türk […]

Bildiriler

TÜRK KÜLTÜR COĞRAFYASINDA AT İLE İLGİLİ İNANIŞLAR II

tarihinde yayınlandı

[1] Doğum evresindeki inanışlar ve pratikler doğum öncesinden başladığı gibi evlenme döneminde de bu inanış ve pratikler evlilik öncesinden başlamaktadır. “Erzurum’da kısmetinin açılmasını isteyen kız oklavayı at yerine kullanarak ona biner ve minareye çıkar,  bunun benzeri bir uygulama Muş’ta da vardır” [2] Burada ata binerek yukarılara ki minare gibi manevi bir yere çıkmanın kısmet açacağına […]

Bildiriler

TÜRK KÜLTÜR COĞRAFYASINDA AT İLE İLGİLİ İNANIŞLAR III

tarihinde yayınlandı

Beydili ve Barak Türkmenlerinde düşmanlık sonucu öldürülen kimse defnedildikten sonra Onun silahı, atı ve giysileri getirilir. Elbiseleri insan iskeleti gibi yapılmış bir ağaca giydirilir. Silahı atının eyerine asılır. İnsana benzetilerek giydirilen ağaç ata bindirilir. Bu at ve süvarisi ölen şahsın mezarının başına getirilip orada ağıtlar yakılır[1]. Murat ölünce onun cenaze merasiminde üç atının da tersine […]

Bildiriler

KARŞILAŞTIRMALI POSOF HALK İNANMALARI I

tarihinde yayınlandı

Beydili ve Barak Türkmenlerinde düşmanlık sonucu öldürülen kimse defnedildikten sonra Onun silahı, atı ve giysileri getirilir. Elbiseleri insan iskeleti gibi yapılmış bir ağaca giydirilir. Silahı atının eyerine asılır. İnsana benzetilerek giydirilen ağaç ata bindirilir. Bu at ve süvarisi ölen şahsın mezarının başına getirilip orada ağıtlar yakılır[1]. Murat ölünce onun cenaze merasiminde üç atının da tersine […]

Bildiriler

KARŞILAŞTIRMALI POSOF HALK İNANMALARI I

tarihinde yayınlandı

KARŞILAŞTIRMALI POSOF HALK İNANMALARI[1]                   Haziran 2011 de rahmetli Yazgan hocamdan bir telefon almıştım. Hocam, kendilerine âcizane sunduğum ‘Türk Kültür Coğrafyasında Karşılaştırmalı Halk İnançları’ kitap setinin postadan çıkması üzerine, her zamanki mütevazı ve babacan sesiyle beni kutluyor ve bu arada, ‘Yaşar bu bölümler bizim dergilerindeki yazılarından mı, tebrik ederim. Bu işin nasıl […]

Bildiriler

KARŞILAŞTIRMALI POSOF HALK İNANMALARI II

tarihinde yayınlandı

Yağmur Yağdırma İnancı Uzun süre kuraklık olduğu zaman, bir at kafası iskeletine Allah’ın kelamı yazıldıktan sonra, köy çeşmesinin – kürününün altına koyulur. Böylece yağmur yağacağına inanılır. Çok yağmur yağarsa eğer, buluğ çağına girmemiş bir çocuğa bu iskelet su altından aldırılır[1]. Yağmur yağdırma inancı ve uygulamaları Türk inanç Sisteminde yada taşı ile başlar ve devamlılığını Türk […]

Bildiriler

SOĞANLI/ALLAHUEKBER MİLLÎ RUHU -I-

tarihinde yayınlandı

MİTOLOJİK DÖNEMDEN GÜNÜMÜZE TÜRK                                                                                  HALK İNANMALARINDA RUH VE SOĞANLI/ALLAHUEKBER MİLLÎ RUHU       “Şirin canına qıyıp quracakmış Turan’ı Meleklerden pay gelir şehitlerin Kur’an’ı” Arif Han Sultanlı[1]                                                                      Nagihan Çetin[2] – Yaşar Kalafat[3]               GİRİŞ:               Türklerde inancın ilk tespitinin yapılabildiği dönemlerden itibaren üzerinde yaşanılan vatan […]

Bildiriler

SOĞANLI/ALLAHUEKBER MİLLÎ RUHU -II-

tarihinde yayınlandı

Yatırların birçoğunda bayrak vardır. İslâmiyet’ten sonra yapılan türbelerde bayrak – sancak hâkimiyet alâmeti olarak, işlenmiş ayetlerle süslenmiştir. İran yöresi Türklerinde, Osmanlı Türklüğünde olduğu gibi bayrakların üzerine tekbir türünden ilâhî mesajlar yazılmaktadır. Kars’ta Celâl Baba‘nın türbesinde, kıble tarafına asılı olan Türk bayrağının üzerinde ok ve yay da takılıdır. Ok ve yayın Türklerde hâkimiyet sembolü olduklarını merhum hocalarım B. […]

Bildiriler

SOĞANLI/ALLAHUEKBER MİLLÎ RUHU -III-

tarihinde yayınlandı

Yatırların birçoğunda bayrak vardır. İslâmiyet’ten sonra yapılan türbelerde bayrak – sancak hâkimiyet alâmeti olarak, işlenmiş ayetlerle süslenmiştir. İran yöresi Türklerinde, Osmanlı Türklüğünde olduğu gibi bayrakların üzerine tekbir türünden ilâhî mesajlar yazılmaktadır. Kars’ta Celâl Baba‘nın türbesinde, kıble tarafına asılı olan Türk bayrağının üzerinde ok ve yay da takılıdır. Ok ve yayın Türklerde hâkimiyet sembolü olduklarını merhum hocalarım B. […]

Bildiriler

Mitoloji-Halk İnanmaları Bağlamında Kültürlü Halklarda Kaz -I-

tarihinde yayınlandı

MİTOLOJİ-HALK İNANMALARI BAĞLAMINDA KÜLTÜRLÜ HALKLARDA KAZ                                                                         “Hele var ki bir tablo Görse şaşar Anibal Ördeklerden bir filo, bir de kazdan amiral.“ Anonim                                                                              Yaşar Kalafat[1]-Nagihan Çetin[2]                 GİRİŞ:               Kaz’ın bir inanç objesi olarak Türk kültüründe yerini almaya başlamasının geçmişi, mitolojik dönemden haber getiren bilgilere göre […]

Bildiriler

Mitoloji-Halk İnanmaları Bağlamında Kültürlü Halklarda Kaz -II-

tarihinde yayınlandı

Kaz Dağı Türkmenlerinin çeşme ve mezarlarında, Sarı Kız Dağı ve çevresinde Kazayağı resmedilir. Biz de Ceyhan bölgesinde Dur Hasan Baba’nın türbesi etrafında yaptığımız çalışmalarda buraya da kazayağı damgasının kazılmış olduğunu gördük Tahtacı Türkmenlerinde bugün dahi Kazayağı şeklinde ve Kazayağı namı ile anılan bir damgaları vardır Şaman tösleri arasında Kaz tösü de vardır. Merasim anında göyün katlarına çıkarken […]

Bildiriler

BUGÜN’DEN – NEVRUZ/YENİGÜN’E VEYA NEVRUZ/YENİGÜN’DEN BUGÜNE BAKMAK

tarihinde yayınlandı

BUGÜN’DEN – NEVRUZ/YENİGÜN’E VEYA NEVRUZ/YENİGÜN’DEN BUGÜNE BAKMAK[1] -Halk Bilimi Çerçevesinde-   Dr.Yaşar Kalafat[2] Nevruz/Yenigün Bayramı nedeniyle yapılacak konuşmada günün yaşanılanları değerlendirilmeden söylenilecek her söz, bize göre pek yerinde ve yeterli olmaz. Bu münasebetle kısaca bir bayram tanımı yapmak, bayramların ortak özelliklerinden hareketle Nevruz /Yenigün Bayramı’nın karakteristiği üzerinde durmak iyi bir giriş oluşturabilir. Bilindiği gibi bayramlar; […]

Bildiriler

GÜNEY AZERBAYCAN/KUZEY İRAN’DA TÜRK KÜLTÜR COĞRAFYASI HALK İNANÇLARNDA MİTOLOJİK TESPİTLER

tarihinde yayınlandı

GÜNEY AZERBAYCAN/KUZEY İRAN’DA TÜRK KÜLTÜR COĞRAFYASI HALK İNANÇLARNDA MİTOLOJİK TESPİTLER                                                                                                                                                 Yaşar KALAFAT   GİRİŞ: Güney Azerbaycan, İran platosu kuzey bölgesinin bir kısmını oluşturur ve Türk kültür coğrafyasının asli parçalarındandır. Türk kültürlü halklar arasındaki, halk kültürü aynılık ve ayrılıkları üzerinde çalışmalar sürdürülmekte olmakla beraber, bu alandaki çalışmaların bir metoda kavuşturuldukları söylenemez. Bu metotsuzluk […]

Bildiriler

BARAKLAR ÜZERİNE YENİ TESPİTLER

tarihinde yayınlandı

BARAKLAR ÜZERİNE YENİ TESPİTLER Dr. Yaşar Kalafat* Yrd. Doç. Dr. Rezan Karakaş*             Giriş Barak Türkleri konusunda farklı disiplinlerden hareketle araştırma ve yayınlar yapılmıştır. Bunlar daha ziyade sosyal bilimlerin dil, edebiyat, kısmen tarih ve halkbilim alanlarında olmuştur. Bu çalışmaların arasında Anadolu geneline  ve daha ziyade Güneydoğu Anadolu halk inançlarına barakların yaptıkları mitolojik katkıları içerenler de […]

Bildiriler

BARAKLAR ÜZERİNE YENİ TESPİTLER II

tarihinde yayınlandı

Ruhi Ersoy, “Barak Türkmenlerinin Sözlü ve Yazılı (Resmî) Tarihlerine Mukayeseli Bir Yaklaşım Denemesi” (2005) adlı çalışmasında Barakların sözlü tarihi ile yazılı tarihi arasında karşılaştırmalar yapmış, Barakların iskân hadisesi olayının her iki tarih açısından nasıl değerlendirildiğini ele almıştır. Ersoy, Baraklı Âşık Mahgül’ün sözlü tarih repertuarındaki bilgilerle yazılı tarih arasında mukayeseler yaptıktan sonra, Barak Türkmenlerinin yazılı tarihi […]

Bildiriler

DOĞU KARADENİZ ÖRNEKLERİ İLE TÜRK HALK İNANMALARINDA ‘BULUT’

tarihinde yayınlandı

DOĞU KARADENİZ ÖRNEKLERİ İLE TÜRK HALK İNANMALARINDA ‘BULUT’                                      (Halk İnanmaları- İsrailiyat Bağlantısına Dair)         Yaşar Kalafat[1]    Aşktır bulutu suya, suyu yağmura, dumana, sise, çiğe dönüştüren   GİRİŞ:   Bu çalışmayı kesin sınırlarla ayırmamış olsak da iki bölüm başlığında ele aldık. Birinci bölümde Türklüğün mahiyeti üzerinde halk inançlarından yola çıkarak teorik […]

Bildiriler

DOĞU KARADENİZ ÖRNEKLERİ İLE TÜRK HALK İNANMALARINDA ‘BULUT’

tarihinde yayınlandı

DOĞU KARADENİZ ÖRNEKLERİ İLE TÜRK HALK İNANMALARINDA ‘BULUT’                                      (Halk İnanmaları- İsrailiyat Bağlantısına Dair)         Yaşar Kalafat[1]   Aşktır bulutu suya, suyu yağmura, dumana, sise, çiğe dönüştüren   GİRİŞ:   Bu çalışmayı kesin sınırlarla ayırmamış olsak da iki bölüm başlığında ele aldık. Birinci bölümde Türklüğün mahiyeti üzerinde halk inançlarından yola çıkarak teorik […]

Bildiriler

DOĞU KARADENİZ ÖRNEKLERİ İLE TÜRK HALK İNANMALARINDA ‘BULUT’ II

tarihinde yayınlandı

Kurdun dumanlı havayı sevmesi, muhakkak sinsilik ve pusu kurma anlamında mıdır? Halk tefekküründe “Allah kullarını rızıklarıyla yaratır.” Veya “Ağzını ve karnını yarattığı kulunun rızıklını da verir” dumanlı, sisli, puslu hava, kurdun rızık arama ortamıdır, diye düşünülemez mi?   Duman-sis-buğu bağlantısı üzerinde kısa değinmelerle döne döne durmak istiyoruz.   Sis dağının başında Rüzgâr aldi fesumi İki […]