“GAYP SEMASINDAN İNDİRİLMİŞ TEK DİN

 

İSLAM’IN TEZAHÜR BİÇİMLERİ İLE TÜKLÜK DÖNEMİ VE KARŞILAŞTIRMALI HALK İNANMALARI”

 

 

 

 

 

Yaşar Kalafat[1]                                Hocam, meslektaşım ve can dostum Prof. Dr. Erman Artun’a minnet ve rahmet duygularınla

 

 

 

 

 

 

 

Bu çalışma “Gayri Müslim Türklerde Karşılaştırmalı Halk İnançları” başlığı altında bir kitap olarak tasarlanmıştı. Böylece Türklerin girdikleri Muhammedî İslamiyet dışındaki dinlerindeki halk inanmalarına dair de bilgi verilerek karşılaştırılmalar yapılması cihetine gidilmesi düşünülmüştür. Böylesi bir çalışma için çok geçmeden terminoloji engelinin aşılması gerektiği fark edilmiştir. Mimin, Müslüman, Müslim, Gayri Müslim, İslam, Müslüman, vahi dinleri, tevhit dinleri, İbrahimî dinler gibi tanımlamalara açıklık getirilmeli idi.

 

Bu boşluk doldurulurken Türklüğün de mahiyeti açıklanabilmeliydi. İçeriyi ile Türklük, kimlerdi Türkler, nasıl ve ne zaman Türk olunmuştu, gibi hususlar da aydınlatılabilmeliydi.

 

Allah’ın tek olan dini İslam’a[2] rağmen dinlerden bahsedilebilir miydi, dinin tek oluşu gerçeğine rağmen çok sayıda isimden din adına bahsetmek nereden kaynaklanıyordu bu ne derece sağlıklı bir tanımlama idi?

 

Türklüğün İslam’la bağlantısı bir kavmin veya ırkın İslam dinine girmiş olması ile mi izah edilirdi? İslam’ın farklı tezahür şekillerinden söz edilebilirken İslam’ın içerisinde Türklük Dönemi ile ne anlatılmak istenilmiş olabilirdi? İslam’da Türklük bir dönem iken İslam’ın Musevilik, İsevilik vb gibi tezahür biçimleri kapsamında Türk olarak bilinen toplum yer aldı mı?

 

Yukarıdaki farklı sorulara yapılacak açıklamalarla mesele temelinden ele alınınca İslam’ın tezahür biçimlerinden birisi olan Türklük ve onun İslam tarihindeki dönemi gün ışığına çıkarılınca Gregoryen, Ortodoks, Karay, Karaman, Budist, Lamaist gibi isminin başına bu ön ekleri alan Türk[3] toplumlarının halk inanmalarının karşılaştırılmaları daha anlaşılır bir izahla yapılabilecektir.

 

Duyulan bu ihtiyaç tasavvuf bilgini Türkologların görüşlerinden yararlanılarak karşılanmaya çalışılmıştır[4].    Yapılan alıntılar ayrıntılı açıklamalar şeklinde olmayıp ayrıntıya ışık tutabilecek türdendirler. Bu yöntemi seçişimiz, biraz da açıklamaların “söz başı” ile sınırlı oluşundan kaynaklanmıştır.

 

Açıklamalar esas alınan kaynak metin, Sabahattin Güngör’ün vakit ayırıp okuma lütfünde bulundukları “Nübüvvet Tarihi İtibariyle Türklüğün Dini Geçmişi”[5] isimli çalışmaya dair getirdikleri eleştirilerin bir kısmından oluşmuştur. Tasavvuf bilginlerinin Türklük Bilgisi bilim dalına ilgi duyabilmeleri Türk sosyal bilimine, özellikle de Türkoloji alanı için kazanç olacaktır. Kendilerine ayrıca bu türden katkıları için şükran borcumuz vardır.

 

“Dîn dünyaya, Allah’ı ilk zikreden Kîş ve Îy ile gelip başladı ama diğer ülkelere ve insanlara yaygınlaşması, en geniş anlamda Hz. Türk ve oğullarıyla olmuştur.”[6]

 

“Dîn, insanın nefsini arıtıp, Gayb Âlemi denilen mekândaki, sûreti üzre yaratılmış olduğu Rabb’e kavuşturan kuvvedir.”[7]

 

“İnanç, bir şekilde dinin özünün tezahürüdür.”

 

“İslâm Dînî, en mükemmel haline Âlemlerin Rabbi’nin huzurunda ulaşılan dînî hâlin adıdır.”[8] Dine ve İslam dinine getirilen bu açıklamalardan sonra, dil, milliyet, inanç bağlantılı yaklaşımlara açıklık getirebilecek tespitlere geçilebilir.

 

Bunlardan “Buda 5. mertebeden bir nebidir. Lamaizmi kuran zat da Budizm’e mensup bir Lama’nın kurmuş olduğu bir mezheptir.”[9]

 

“Bilge Kağan 5. mertebeden bir nebi idi.”[10]

 

“Irkıl/Yırkıl kendini kanıtlamış anlamına geliyordu. Irkıl Ata tabîi ki Uluğ bir Türktü. Birçok Irkılların yani Uluğ Türklerin olması normaldi.”[11]

 

Böylece iki farklı anlamda Türk ve Türklükle karşı karşıyayız. Bunlardan birisi İsevilik, Musevilik, giderek Lamaizm, Budizm gibi İslam’ın tezahür biçimlerinden birisi olan ve bir dönem adeta İslam’ı temsil eden Türklüktür. Diğeri ise asırlarca sonra Türkleşen halklarla birlikte bir toplum oluşturan Türk dilli ve zamanla oluşan Türk kültürlü halk anlamında Türk ve Türklüktür. Bunlardan ilkin, birinci anlamda Türk ve Türklüğe biz, tasavvuf bilgini Türkologların açıklamalarından yola çıkarak izah getirmeye çalışacağız. Kitap kapsamında halk inanmaları olarak geçen farklı başlıklar altında toplanılmış bilgiler alan çalışmasının karakteri olarak mesuliyeti kaynak eser ve kişilere, anlamlandırmaları yazara aittir.

 

“Muhammedilik insan nefsini arıtıp, Hakk’ın zatına ulaştırmayı amaçlayan bir sistemdir. Bu sistemi uygulamak için, o ulaşılacak kişiye, sistemin kurucusuna izafeten “Muhammedî Din” (Muhammedî kuvvet) gerekir.”[12]

 

“Îsevîlik insan nefsini arıtıp Hakk’ın Zatı’nın, insandaki sıfatlar ve tabiî kî, o sıfatların yer aldığı göz, kulak vesaire gibi organlar üzerindeki tecellilerini yaşatmayı amaçlayan bir sistemdir. Buna da “İsevî Dînî” adı verilir.”[13]

 

“Musevilik, insan nefsini arıtıp, Hakk’ın insanda gizlediği/ oluşturduğu/kullandığı bilgileri öğretmeği amaçlayan bir sistemdir. Buna da “Musevî Dinî” adı verilir.”[14]

 

“28 din vardır. Bunların hepsi bir açıdan/yerden/bölgeden/noktadan, Hakk’ın Zatı’na bağlıdır. Bu 28 dinin her birinin az buçuk benzerlikleri vardır. Ancak farklılıkları pek çoktur. Mesela İsevîler için Hakk’ın Zatı’nı bilmek mümkün değildir. Oysa Muhammediliğin amacı ve sonucu, Hakk’ın Zâtı’nı bilmekten ibarettir.”[15]

 

“28 tane din sistemi var. Bunlardan herhangi biriyle Rabbin huzuruna ve İslam haline ulaşılabilir. Selamet sadece Rabbin huzuruna ulaşmaktır. Orada artık dininizin ismi İslam’dır. Amma uyguladığınız sistem Hz. Âdem’in sistemi, Hz. Şit’in sistemi, Hz. İdris’in sistemi, Hz. İsa’nın sistemi ise farklı ilâhî puanlar alırsınız ve Hz. Muhammed’in sisteminin puanı diğerlerinden fazladır.”[16]

 

“Özetle Musevîlik, Hıristiyanlık, İslam haline ulaştırmanın sistemleridir. Böylece, İslam dinine değil İslam Dinine ulaştıran sistemlere intisap edilir.”[17]

 

“Din ve dinler tanımlamalarına gelince “Dinler yok, ana dinin dönem dönem aldığı 30–40 din ismi vardır.”[18]

 

Allah’ın peygamberleri vasıtasıyla gönderdiği dine Hak Din denir. Bu din tevhit esasına dayanan İslam dinidir. İlk peygamberden itibaren bütün peygamberlerin tebliğ ettiği hak dinin adı İslâm’dır. Hak Dinin temel ilkelerinde bir değişme olmamıştır. Hz. Muhammed’in gönderilmesi ile son şeklini almıştır.[19]

 

“Takrîben, ancak 4 nebiden sâdece 1 tanesinin kutsal kitabı vardır.”[20]

 

“Her nebîde aşama aşama beliren Hz. Muhammed’in ruhaniyetidir. Dolayısıyla din Hz. Âdem ile başlamış gibi görünse de Hz. Muhammed ile başlayıp gelişmiştir.”[21]

 

“Müslüman, rabbine kavuşma sistemlerinden (dinden) herhangi birine uyarak, o sistemin sonucu olan raddeye ulaşıp, selamete ermiş, Müslüman olmuş kişidir. Muhammedî olan kimse % 100 Müslüman olmuştur ama “sadece Muhammedî olan Müslüman olmuştur”. İfadesi doğru değildir. Diğer sistemleri seçenler de farklı yüzdelerle Müslüman olmuşlardır. Bu 28 basamaklı bir merdiven ise her basamak bir radde Müslümanlık olmaktadır.”[22]

 

Böylece halk inanmalarını karşılaştırmaya çalışacağımız Türk toplum kesimlerinin bir olan dinin farklı tezahür biçimlerinde inanç konumlarından söz edebilmiş olacağız. Türklüğün bu tanımlanış biçimi üzerinde uzun zamandır çalışılıyordu. Gerçek olarak benimsenen bu izah şekli, haliyle halk inanmaları irdelemelerimize de giderek daha yoğun bir biçimde yansıyacaktır. Bu metot, halkbilimi alanından sapılmadan, halk inanmaları ile ilgili yansıtma çalışmalarında bid’at, hurafe ve şirkten arınabilme nispetini yükseltebilecektir.

 

Halk inanmalarının kapsamına bir şekilde aslı olmayan, dinle ilişkisi bulunmayan, dinin asli gerçeğine aykırı olan hurafe, şirk ve bidat türü inançlar da girebilmektedir. Halk inanmaları tamamıyla ve muhakkak din değillerdir. Dinin bazı hallerde, bazı yörelerde, halka yansıtılmasında ve halkın algılayışındaki noksan ve yanlışlar sonucunda bu tür farklılaşma hallerine rastlanabilmektedir.

 

Halk inanmaları, halkın yaşamındaki inançları ile bilinmesi için gereklidir. Halktaki inanmaların bilinmesi onun layıkıyla öğrenilebilmesi, halka hizmet için gereklidir. Bu kültür hizmeti seviyeyi yükselteceği gibi halkın korunması için de gereklidir.

 

Dinin bir tane olmasının yanı sıra, onun farklı sistemlerle halka öğretilmiş olması, akait ve ilmihal bilgilerinin esasen tek kaynaktan neşet ettiğinin bilinmeyişi kafa karışıklığına yol açabilmiştir. Dinin bir yükseliş, bir hal değişikliği, bir varış, ulaşış olduğunun anlaşılması, halk inanmalarının daha sağlıklı anlaşılmasına ortam hazırlayabilir.

 

Hz. Âdem’den itibaren tek olan dinin sistem sayısındaki çokluk, sistemlerin kapsamında olan uygulamaların sayısını ve akait farklılıklarını da artırmıştır.

 

Halk inanmalarındaki din dışı ve dine aykırı olan inanma ve uygulamaların bilinip ayıklanabilmeleri, dinin belirtilen bu özelliğinin bilinmesi ile mümkündür. Bunun içindir ki, halk inanmaları ile ilgili çalışmalar, ilmî disiplinler arası dayanışmayı özellikle gerektirir. İlahî tebligatlarda bir takım simgelerin de olduğu gerçeğinden hareketle, bu dayanışma kapsamında tasavvuf bilginleri de yer almalıdır.

 

“Nübüvvet tarihi denildiğinde aslında bir bölümüyle, Türklüğün tarihidir. Bu noktada” Türklük ilkel anlamda milliyetçilik anlamında ele alınmamaktadır. “Türküm, doğruyum, çalışkanım” demek, bu noktada çok önemli idi. Doğruluk, Kitâbullâh’ta anılan Salihliktir. Çalışkanlık ise, karşılığı ilâhî nimetler olan bir olgudur. Kitabın adını bunun için “Gayp Âleminden İndirilmiş Tek Din İslam’ın Tezahür Biçimleri İle Türklük” koyduk. Bu dönem Tûfan’dan 900 yıl önce başlar (ki Tufan 15.500 yıl önce) Oğuz Hanla biter (Bu da 7.500 yıl önce)”[23]

 

“Türk adı ilkin -24. 000 yıl önce, Şit a.s ın/Hz. Adem’in (a.s.) gelişiyle ortaya çıkar. İkinci olarak Tufandan sonra –14. 700 yıl önce Hz. Türk ile sahneye çıkar. Adem (a.s( dan evvel 7-8 kavme peygamber geldiği ifade edilir.Hattâ Yâ Feth adlı kolyeyi taşıyan velinin lakabının da Türk olması söz konusudur.”[24]

 

“Türk adının ilk ortaya çıkışı ile Hz. Türk döneminde bir inanç sistemine isim oluşu haliyle farklı dönemlerdedir.”[25]

 

“Türklük, Hz. Muhammed’in soyunun adıdır. Türkleşen ise Türkmenlerdir.”[26]

 

“Hz. Muhammed’in dönemindeki Arap şairleri Hz. Muhammed’in aile erkânına Türk demektedirler.”[27]

 

“Türklük, belirli ahlâkî uygulamaları hayatında yaşama geçirebilen kişinin adıdır”. “Bir hadise göre Hz. Muhammed, Hz. Ali’ye “Ya Alî sen en büyük Türksün” demişlerdir.[28]

 

“Türklük, İslam’ın Muhammediyet’ten evvel almış olduğu değerlerle milletleşmenin adıdır. Muhammedilik değil, Muhammediyat denilmesi uygun olur. Muhammediyat, Muhammedî olanlardaki ilâhî enerjiye verilen isimdir. Bu dönem Hz. Türk dönemidir.”[29]

 

“Hz. Türk, Hz. Nuh’tan 10 dönem kadar sonra Cudi Dağı yöresinden Asya’ya giden aşiretin lideridir. Hz. Türk bilgili ve yetkili kutsal insanların yanında yetişmiştir. Dolayısıyla onun inancı hakkında ve ondan öncekilerin inancı hakkında İlahî metinin olmadığı söylenilemez.”[30]

 

“Bir hayırlı haberinde Hz. Muhammed: kendisinin sürekli nakil halinde sülbden sülbe geçtiğini, nebîden-nebîye geçtiğini söylemiş ki bu -24.000–28.000 arası- bir süredir.”[31]

 

Bu açıklamalarla da Türk’ün ve Türklüğün tek olan dinin içerisinde bulunduğu konum anlatılmış olmaktadır. Anadili farklı olan halk kesimleri mensubu oldukları Türklüğün dilini mi oluşturdular, Türk Ata’nın ümmeti olarak onun dilini mi benimsemiş oldular? Muhakkak olan şudur ki Türklük bir milli kimlik olmadan evvel daha ziyade inanç içerikli bir kimlikti. Daha sağlıklı bir ifade ile Türklük, Türk atadan sonra da kimlik olarak dinî-millî bir yapılanma içeriyordu. Din dili, dile dinî bir içerik kazandırmıştı.

 

 

 

………………………………….

 

 

 

 

 

 

[1] Dr.. www.yasarkalafat.info.

[2] İslam tek din değildir Allah’ın indinde, gayb’da muhammedî olanlar için  varid olan dindir. Bu din’e ulaşmak , “Allah’ın ahlaklarını uygulayıp ölmeden evvel ölmekle mümkündür. Yusuf a.s da kendi katının gereği olan ifnayı yaşadı ve mhammedî’dir. O’nunki de İslam İslam oluştur. Müslüman, bu 28 halden birine ulaşan herkesdir. Muhammedî bir Yusuf olunur.

[3] Esasen isim Türk olmayıp Tur-k olarak alınmalı ve Turkular olarak kabul edilmelidir. Tur kelimesi Sirce olup kutsal bir güçle akıl nuruyle yüceltilmiş, anlamındadır. Böyle yüceltilmiş lanların tümü, Hz. İsa, Hz. Musa, hz. Huveylid v.s hepsi Türktürler. Sebahattin Güngör.

[4] Bu konuda bilgilerinden istifade edilmeye çalışılan Sayın Sebahattin Güngör’ün arşivimizdeki mektuplarından istifade edilmiştir.

[5] Yaşar Kalafat, Nübüvvet Tarihi İtibariyle Türklüğün Dinî Geçmişi, Berikan, Ankara, 2011

[6] A.g.e.

[7] A.g.e.

[8] A.g.e.

[9] A.g.e.

[10] A.g.e.

[11] A.g.e.

[12] A.g.e.

[13] A.g.e.

[14] A.g.e.

[15] A.g.e.

[16] A.g.e.

[17] A.g.e.

[18] A.g.e.

[19]  F.Karaman, İ.Karagöz,İ.Paçacı,M.canbulat, A.Gelişgen, İ.Ural, Dinî Kavramlar Sözlüğü, Ankara, 2006 S. 217

[20] A.g.e.

[21] A.g.e.

[22] A.g.e.

[23] A.g.e.

[24] A.g.e.

[25] A.g.e.

[26] A.g.e.

[27] A.g.e.

[28] A.g.e.

[29] A.g.e.

[30] A.g.e.

[31] A.g.e.