Bildiriler

DOĞU KARADENİZ ÖRNEKLERİ İLE TÜRK HALK İNANMALARINDA ‘BULUT’ III

tarihinde yayınlandı

Günüm ay-vay keçende”[1] denilmektedir. Bir Anadolu kargışında da,;   “Çekin halay yürüsün Dağı duman bürüsün Çirkin gelin çeyizi Sandıklarda çürüsün”[2] Şeklinde yer almasına rağmen, bulut, halk sözlü kültüründe; murattır, ümittir, dert ortağıdır, koruyucu perdedir.   “Havaların bulutu Heybelerin kilidi Benim sevdiğim oğlan Bir ocağın umudu”[3]   “Sarı çitin bağları Duman aldı dağları Kalkmış nereye gidersin […]

Bildiriler

HALK İNANMALARI-MİTOLOJİ EKSENİNDE HARPUT MONOGRAFİNDEN ÖRNEKLEMELER

tarihinde yayınlandı

HALK İNANMALARI-MİTOLOJİ EKSENİNDE HARPUT MONOGRAFİNDEN ÖRNEKLEMELER                                     -Halk İnanmalarında Mağara-                                                                           Dr. Yaşar Kalafat[1]-Nagihan Çetin[2]                                           “Dünya bir deniz idi, ne gök vardı, ne bir yer,                                     Uçsuz bucaksız sonsuz, sular içindeydi her yer”                                                                         Altay yaradılış Destanı- Giriş Cümlesi       GİRİŞ: Bu sunumumuzda Harput halk inanmalarını merkeze alıp […]

Bildiriler

HALK İNANMALARI-MİTOLOJİ EKSENİNDE HARPUT MONOGRAFİNDEN ÖRNEKLEMELER II

tarihinde yayınlandı

Nitekim Gerdek Suyu ve Gerdek Pınarı da, Gerdek Mağarası adlandırması ile ilişkilendirilebilir. Kırk Suyu, Abdest Suyu, Gusül Suyu, Mürdeşir Suyu gibi Gerdek Suyu da döküldüğü yere ve zamana göre gösterilen itina bakımından mistik muhteva itibariyle diğer sulardan az çok farklıdırlar.   Kayseri-Sarız Gerdek Mağarası köyünün bu ismi alışı; buradaki mağaranın kapısının gerdekli/kapalı olduğu ve ayrıca […]

Bildiriler

KIBRIS KURT BABA/KUTUP BABA YATIRIVEANADOLU TÜRK HALK İNANMALARINDA YENİ BULGULAR

tarihinde yayınlandı

KIBRIS KURT BABA/KUTUP BABA YATIRIVEANADOLU TÜRK HALK İNANMALARINDA YENİ BULGULAR   Özet: İnceleme metninde, Kıbrıs’ta yatmakta olan Kurt Baba/Kutup Baba yatırı halk inanmaları bakımından ele alınmış, şahsın dönemi ve mezarının fizikî konumuna dair bilgi verilerek, kısa bir tanımlama yapıldıktan sonra; halk inanmalarında kurt kültüne dair bazı açıklamalar yapılarak inceleme konusu olan Kurt Baba/Kutup Baba ile […]

Bildiriler

KIBRIS KURT BABA/KUTUP BABA YATIRIVEANADOLU TÜRK HALK İNANMALARINDA YENİ BULGULAR II

tarihinde yayınlandı

Türk sözlü kültüründe kurtla ilgili tespitler başlı başına bir alandır. [1]“Kurdun eniği kurt olur, kurttan köpek olmaz”. “Kurt kocayınca köpeklerin maskarası olur”. “Kurdun kocasına koyun güttürürler, adamın kocasına çocuk baktırırlar”. “Kuzuya giden kurdu görür”. “Kurttan korkan çoban olmaz”. “Ölmüş eşek kurttan korkmaz”. “Kurt kulağından tutulmaz”. “Gönülsüz it, sürüye getirir kurt”. “Çoban eksik koyunların hesabını kurda […]

Bildiriler

“20. Yılında TÜDEV ( Türk Devlet ve Toplulukları, Kardeşlik ve İşbirliği Vakfı) ve Geleceği” Konulu İstişare Toplantısı İzlenimleri

tarihinde yayınlandı

“20. Yılında TÜDEV ( Türk Devlet ve Toplulukları, Kardeşlik ve İşbirliği Vakfı) ve Geleceği” Konulu İstişare Toplantısı İzlenimleri   “Kürtler ne kadar Türk ise ben o kadar Türk’üm Türkler ne kadar Kürt ise ben o kadar Kürd’üm” Alpaslan Türkeş Dr. Yaşar Kalafat GİRİŞ: Biz, yazımızda 15 Haziran 2013 günü Ankara’da yapılan TÜDEV toplantında yapılan konuşmalardan hareketle […]

Bildiriler

EMPERYALİZM BAĞLAMINDA TANINMAK-TANIMAK VE BİRLİKTELİĞİ KORUYABİLMEK TÜRKOLOGUN SORUMLULULUK ALANI

tarihinde yayınlandı

EMPERYALİZM BAĞLAMINDA TANINMAK-TANIMAK VE BİRLİKTELİĞİ KORUYABİLMEK          TÜRKOLOGUN SORUMLULULUK ALANI Yaşar Kalafat[1] GİRİŞ: Bu çalışmada, tanımak ve tanınmak siyesi anlamda olmayıp tanış olma, tanışabilme anlamındadır. Bu noktada Lazan kapsamına giren Ermeni, Rum ve Yahudi toplumlarının hukuken tanınmışlıkları kastedilmemektedir. Emperyalizm ise dış siyasi sömürü anlamında kullanılmış olup, halkların birlikteliği üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkisi üzerinde durulmuştur. Konunun […]

Bildiriler

KAZAN VE ÇEVRESİ (ZİYARET YERLERİ ETRAFINDA GELİŞMİŞ) HALK İNANMALARINDA MİTOLOJİK İZLER -KARTAL-

tarihinde yayınlandı

KAZAN VE ÇEVRESİ (ZİYARET YERLERİ ETRAFINDA GELİŞMİŞ) HALK İNANMALARINDA MİTOLOJİK İZLER -KARTAL- GİRİŞ:                                                                                                                               Yaşar Kalafat[1] Bu bildiride Kazan ilçesi yakın-uzak çevresi ile coğrafi çalışma alanı olarak ele alınmış, bu coğrafyada yatmakta olan ziyaret yerlerinin genel bir tanımı yapılmış, halkın inancında yaşamakta olan bu mekânlarla ilgili inançlar tespit ve kısaca tasnif edilmiştir. Yapılan bu inanç […]

Bildiriler

KAZAN VE ÇEVRESİ (ZİYARET YERLERİ ETRAFINDA GELİŞMİŞ) HALK İNANMALARINDA MİTOLOJİK İZLER -KARTAL- -II-

tarihinde yayınlandı

Kartal’ın gaga, pençe gibi bazı vücut aksamları nazarlıklarda koruyucu ve tılsım ve büyülerde ise sırlayıcı güç unsuru olarak kullanılır[1]. Bir dönemin ongun veya tös’leri arasında da yer alan kartalın tabu özelliğinin Anadolu halk inançlarında da izler bıraktığı söylenebilir. Bektik Türkmenlrinde gelinlerib baş süslerinde kartal teleği en itibarlı mistik süs olarak bilinir. Kartal figürlerin bazen ikili […]

Bildiriler

KAZAN VE ÇEVRESİ (ZİYARET YERLERİ ETRAFINDA GELİŞMİŞ) HALK İNANMALARINDA MİTOLOJİK İZLER -KARTAL- -III-

tarihinde yayınlandı

Trabzon’un ulu zatlarından Haçkalı baba, kuş donuna girerek hocasına gitmekte idi. Hoca Ahmet YeseviTurna Donuna giriyordu. Abdal Musa Geyik Donuna, Hacı Bektaş Veli Güvercin Donuna, Abdulkadir Geylani iseAkdoğan Donuna girebiliyorlar, don değiştiriyorlar Geyik olabiliyorlar veya geyiklerle söyleşebiliyorlar. Birlikte ve bir arada yaşayabiliyorlar. Kayaya ve duvara binip onları at gibi sürebilirken yılanı da kamçı gibi kullanabiliyorlar.[1]Kaz […]

Bildiriler

‘ALEVİ-BEKTAŞİLERİN SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİNE İLİŞKİN RAPOR’A DAİR GÖRÜŞLERİMİZ

tarihinde yayınlandı

‘ALEVİ-BEKTAŞİLERİN SORUNLARI VE ÇÖZÜMLERİNE İLİŞKİN RAPOR’A DAİR GÖRÜŞLERİMİZ[1] Yaşar Kalafat[2]   GİRİŞ: Kültürel sorunlara dair görüşlerin enstitü türü kuruluşlarda araştırılarak çözüme ulaştırılması arayışı bize göre en çağdaş, makul ve geçerli yöntemdir. Yayın çalışmalarından tanıdığımız ve halkbilim bağlantısı itibariyle yakından izlemeğe çalıştığımız Enstitünüzü ve bu etkinliğinizi kutluyoruz. METİN: Tanım Konusu Alevilik-Bektaşiliğin sorunları ele alınırken, bize göre […]

Bildiriler

HOCAM YAZGAN’A GÜNEYDOĞU RAPORU

tarihinde yayınlandı

HOCAM YAZGAN’A GÜNEYDOĞU RAPORU                                                                                                                                                              Dr. Yaşar Kalafat                   GİRİŞ:                 Bu çalışmada, Dünyanın yeni paylaşımında Ortadoğu İslam coğrafyasını bekleyen muhtemel gelişmeler mevcut emarelerden hareketle ele alınmaktadır. Bu münasebetle: Süper Gücün “Dış Politika Tehdit Algılaması” ele alınıp Yahudiliğin yeni yapılandırılması konusu ile bağlantısı üzerinde durulmaktadır.   İrdelemede, Küreselleşmenin farklı alanlardaki tezahürlerinden kültürel küreselleşme üzerinde […]

Bildiriler

HOCAM YAZGAN’A GÜNEYDOĞU RAPORU II

tarihinde yayınlandı

HOCAM YAZGAN’A GÜNEYDOĞU RAPORU                                                                                                                                                              Dr. Yaşar Kalafat                   GİRİŞ:                 Bu çalışmada, Dünyanın yeni paylaşımında Ortadoğu İslam coğrafyasını bekleyen muhtemel gelişmeler mevcut emarelerden hareketle ele alınmaktadır. Bu münasebetle: Süper Gücün “Dış Politika Tehdit Algılaması” ele alınıp Yahudiliğin yeni yapılandırılması konusu ile bağlantısı üzerinde durulmaktadır.   İrdelemede, Küreselleşmenin farklı alanlardaki tezahürlerinden kültürel küreselleşme üzerinde […]

Bildiriler

HOCAM YAZGAN’A GÜNEYDOĞU RAPORU III

tarihinde yayınlandı

Türkiye, uzun süre ve belki de hala Kuzey Irak Kürt yapılanması ile birleştirilmesi fikrine sıcak bakmıştır. Bakmak zorunda bırakılmıştır veya bu görüşte olanlar vardır. Kürt açılımını dile getirirken “yavaş yavaş, alıştıra alıştıra şeklindeki açıklamanın altında muhtemelen bu görüş vardı. Fuller’in “Kuzey Irak’taki Kürtler Bağdat Hükümeti’ne güvenmiyorlar. Kürtler bağımsızlık ilan ettiklerinde onları hangi ülke tanıyacak? O […]

Bildiriler

YOZGAT YÖRESİ HALK İNANMALARINDA MİTOLOJİK BULGULAR

tarihinde yayınlandı

YOZGAT YÖRESİ HALK İNANMALARINDA MİTOLOJİK BULGULAR                                             (Salurlar-Tülekler-Abdallar-Sıraçlar-Diğer Türkmenler)                                                                                    Yaşar Kalafat[1]   GİRİŞ: Çalışma Yozgat Salurları halk inanmalarının incelenmesi maksadı ile başlatılmıştır. Evvelce yapılan Avşarlar[2] çalışmasında olduğu gibi Dünya Salurlarının kısa tarihçeleri dağılım şekilleri anlatılıp halk kültürleri halk inançları öncelikli olarak ele alınması planlanmıştır. Bu konu başka bir çalışmamızda ayrıca da ele alınacaktır. […]

Bildiriler

YOZGAT YÖRESİ HALK İNANMALARINDA MİTOLOJİK BULGULAR II

tarihinde yayınlandı

Tüleklerde hayvanın veya bağ bahçenin ilk mahsulünü horanta, aile fertleri yerler. Ailenin dışına ilk mahsulün tekkeye, yoksula, komşuya verilmesi gibi bir uygulama bu toplumda yoktur[1]. Tüleklerde gelin baba evinden çıkarılmadan evvel geçmiş yıllarda “ana hakkı” diye bilinen bir ödeme yapılır ve bunun miktarını belirlemek için taraflar arasında pazarlık olurdu. Ancak şimdi bu uygulama kalkmıştır[2]. Tülek […]

Bildiriler

YOZGAT YÖRESİ HALK İNANMALARINDA MİTOLOJİK BULGULAR III

tarihinde yayınlandı

Bölgenin Türkmen olarak tanımlanan köylerinden Topal Ali Köyü’nde de Mahzenli Ali Efendinin manevi itibari geçerlidir. Köy halkı, dedeleri Hacı Mirze Ocağı’ndan Mahsenli Hazretlerinin müridi Topal Ali, Mahsenli’ye oradan da köyün kurulmuş olduğu Topal Ali köyüne gelir. Köy halkı Sünni Türkmenlerden oluşmuştur. Toplam 35 hanedir. Bütün köy aynı aileden aydınlardan oluşmuştur[1]. Bu köyde ay ve güneş […]

Bildiriler

YOZGAT YÖRESİ HALK İNANMALARINDA MİTOLOJİK BULGULAR IV

tarihinde yayınlandı

Buraya bebeği olmayan veya yaşamayan aileler gelir adak adar çocukları olunca da gelip adaklarını yerine getirirler. Burada bir su ve adak kurban kesimi için hazırlanmış bir yer vardır. Ocak ziyaretlerinde halk kesiminde mezhep farkı aranmaz, Ocağı farklı halk kesimlerinden her ihtiyaçlı ziyaret edip şifa umabilir. Ocaklıya Ocaklı Payı verir[1]. Dinî nikâhı geçmişte dede kıyardı. Bu […]

Bildiriler

YOZGAT YÖRESİ HALK İNANMALARINDA MİTOLOJİK BULGULAR V

tarihinde yayınlandı

Sıraç bir aile kızını Sünni bir aileye gönlüyle gelin vermez, vermek istemez. Mezhepler arasında karşılıklı kız kaçırmalar veya kocaya kaçmalar olur. Bu toplumda Sünni ile evlenmek düşkünlük sebebi değildir. Sıraç toplumu iki yola da, hem namaza ve hem de ceme çok saygılıdırlar.[1] Sıraçlara göre cemin ciddiyetini diğer Alevi kesimden Müslümanlar bozmuşlardır. Aleviler arasında hem ceme […]

Bildiriler

HALKBİLİMİN 40.YILINDA TÜRKİYE TÜRKOLOJİSİNE STRATEJİK BAKIŞ

tarihinde yayınlandı

HALKBİLİMİN 40.YILINDA TÜRKİYE TÜRKOLOJİSİNE STRATEJİK BAKIŞ   Dr. Yaşar Kalafat ÖZET:   Bildiride, Türk halk edebiyatı sözlü kültür verilerinden halkbilim kapsamına giren çalışmalardan örneklemelerle, etnik kimlik- ulusal kimlik bağlamında kültürel kimlik oluşturma konusu genel Türklük bilimi kapsamında ele alınmaktadır. Türkoloji’nin bilgi araştırma, bilgi oluşturma ve bilgi depolama alanlarındaki faaliyetlerinin yanı sıra bilgi-strateji ilişkileri boyutunun da […]

Bildiriler

BODRUM ÇEVRESİ ÖRNEKLERİ İLE HALK İNANÇLARINDA GÖK KUŞAĞI İNANCININ MİTOLOJİK BOYUTU

tarihinde yayınlandı

BODRUM ÇEVRESİ ÖRNEKLERİ İLE HALK İNANÇLARINDA GÖK KUŞAĞI İNANCININ  MİTOLOJİK BOYUTU                                                                                   Nagihan Çetin[1]-Yaşar Kalafat[2]             GİRİŞ:             Mitoloji, kökleri üzerinde durmak isteyen her millet için çok önemlidir. Köklerinizin derinliği nispetinde yaşadığınız topraklara tutunursunuz. Bunu yapamadığınız durumlarda kökleri daha derinlerde olan halkların nazarında “misafir halk” “işgalci millet” durumuna düşersiniz. Megalo İdea ile Yunan mitolojisinin ideolojik […]

Bildiriler

GİZLİ İLETİLERİ İLE DEĞİRMEN SU BAĞLANTILI İNANMALAR

tarihinde yayınlandı

GİZLİ İLETİLERİ İLE DEĞİRMEN SU BAĞLANTILI İNANMALAR                                                                                    Yaşar Kalafat[1]   “Gönül buğday tanesine benziyor, Bizse değirmene, Değirmen nereden bilecek bu dönüşün sebebi ne?”  Mevlâna     Giriş: Değirmenlerle ilgili halk inançlarının temelinde Eski Türk inanç Sisteminin asli unsurlarından Su Kült’ünün olduğu, bir takım ak ve kara iyelerin mekân tuttuğu yerler arasında değirmenlerin de olduğu veya […]

Bildiriler

GİZLİ İLETİLERİ İLE DEĞİRMEN SU BAĞLANTILI İNANMALAR II

tarihinde yayınlandı

Metin: Evvelce değirmen etrafında oluşmuş inançları, hayatın doğum, evlilik ve ölüm gibi önemli dönemleri ile bunların muhtelif safhaları esas alınarak tarafımızdan bir çalışma yapılmış bir takım inanç ve uygulamalar üzerinde durulmuştu[1].Bu kere bu verileri zenginleştirerek bunlara bazı ilaveler yaparak mitolojik sırların tartışılmaları üzerinde duracağız. Sözlü kültürün her türünde değirmenle ilgili veriler vardır[2]. Bilhassa efsanelerde değirmenlerin […]

Bildiriler

TÜRK TARİHÎ GEÇMİŞİNDE KÜRTLERİN İDARÎ, SİYASÎ, ALANLARDA PAYLAŞTIKLARI COĞRAFYALAR VE KÜLTÜREL BİRLİKTELİKLER

tarihinde yayınlandı

TÜRK TARİHÎ GEÇMİŞİNDE KÜRTLERİN İDARÎ, SİYASÎ, ALANLARDA PAYLAŞTIKLARI COĞRAFYALAR VE KÜLTÜREL BİRLİKTELİKLER                             Yaşar Kalafat[1]   GİRİŞ:             Bu çalışma ile ilgili ilk adım, 1986 yılında başlatılan “Türklerin Dünya Medeniyetine Tarih Boyunca Katkıları” isimli çalışmada kısa açıklamalarla anlatmak maksadıyla atılmıştır[2]. Bu münasebetle, Türklerin tarih sahnesine ilk çıkış tarihleri esas alınarak, onların kurdukları devletler, […]

Bildiriler

ANADOLU TÜRK MİTOLOJİSİNDEN YAPRAKLAR -KARŞILAŞTIRMALI BODRUM HALK İNANÇLARI-

tarihinde yayınlandı

ANADOLU TÜRK MİTOLOJİSİNDEN YAPRAKLAR[1] -KARŞILAŞTIRMALI BODRUM HALK İNANÇLARI-   “Zulmeti lanetlemektense, zayıf de olsa ışık yakmak güzeldir.- Konfutsi”[2] Yaşar Kalafat[3] GİRİŞ: Bu çalışmada Bodrum’un Sünni ve Alevi itikatlı kesimlerinde 30–31 Ekim ve 01 Kasım 2013 tarihlerinde yapılmıştır. Çalışmada; Bodrum merkezin, Alevi inançlı Müslüman kesim itibariyle Güvercinlik yöresinin ve Sünni inançlı Müslüman kesiminin yoğun olduğu Mumcular’ın […]

Bildiriler

ANADOLU TÜRK MİTOLOJİSİNDEN YAPRAKLAR -KARŞILAŞTIRMALI BODRUM HALK İNANÇLARI-II

tarihinde yayınlandı

Mumcularda bebek dünyaya geldiğinde eskiden “tuzlama” olarak bilinen bir uygulama vardı, yapılırdı. Şimdilerde bu uygulama kalkmıştır. Halk arasında eskiden çok konuşan kimse için “Senin tuzun az gelmiş” denirdi. Tuzlanmamış olmak, bir eksiklik sayılır, bebeğin tuzlanmasının gereğine inanılırdı[1]. Ananeye ve yavrusuna Kırklama yapılır. Kırk suyuna kırk adet küçük taş parçası atılır. Kırklı bebeklerin kırklarının karışmaması için […]

Bildiriler

ANADOLU TÜRK MİTOLOJİSİNDEN YAPRAKLAR -KARŞILAŞTIRMALI BODRUM HALK İNANÇLARI-III

tarihinde yayınlandı

Bize göre bu niyaz tespiti fevkalade önemlidir. Niyaz etmek, yükünmek, zikretmek, secde etmek, yönelmek ululuğun kabulü anlamınadır. Ocağa niyaz ateşe niyaz ateş kültünün kutsallığını kabul etmiş olmayı anlatır. Keza aynı açıklama eşik için de, kap kaçağın yapılmış olduğu toprak ve maden için de geçerlidir. Dedeye niyazla da dedenin sistemdeki kutlu yerine işaret edilmiş olunur dede […]

Bildiriler

ANADOLU TÜRK MİTOLOJİSİNDEN YAPRAKLAR -KARŞILAŞTIRMALI BODRUM HALK İNANÇLARI-IV

tarihinde yayınlandı

“Biz de imamet de velayet de vardır. Bu kurum Erdebil’de de vardır. Aleviler de de Alevi-Bektaşi’lerde de dedelik kurumu soydan gelir, soydan sürer. Soydan gelmeyen bir kimseyi yetiştirip dede yapan Alevi-Bektaşi esim de vardır biz onlardan değiliz. Bizde dedeliği sadece ocak zadeler yapar Bizde icazetli olmayan dedelik yapamaz. Bizde Dede eline saz alamaz zira 12 […]

Bildiriler

ANADOLU TÜRK MİTOLOJİSİNDEN YAPRAKLAR -KARŞILAŞTIRMALI BODRUM HALK İNANÇLARI-V

tarihinde yayınlandı

Sünni Müslüman cenazede saf yapar Alevi Müslüman cenazede halka yapar zira cemal cemala/yüz yüze olabilmek için saf oluşmak değil halka oluşturmak gerektiğine inanılır[1]. Hoca da Dede de bilgi sahibi olan herhangi bir kimse de cenaze namazı kıldırabilir[2]. Cenaze nazmında Dede,“her şeyle gel kul haklı ile gelme” der, helallik alır. Helalleşmede musahip olma da helâlık muhakkak […]

Bildiriler

ANADOLU TÜRK MİTOLOJİSİNDEN YAPRAKLAR -KARŞILAŞTIRMALI BODRUM HALK İNANÇLARI-VI

tarihinde yayınlandı

Sünni Müslüman cenazede saf yapar Alevi Müslüman cenazede halka yapar zira cemal cemala/yüz yüze olabilmek için saf oluşmak değil halka oluşturmak gerektiğine inanılır[1]. Hoca da Dede de bilgi sahibi olan herhangi bir kimse de cenaze namazı kıldırabilir[2]. Cenaze nazmında Dede,“her şeyle gel kul haklı ile gelme” der, helallik alır. Helalleşmede musahip olma da helâlık muhakkak […]

Bildiriler

“MİRKASIM AĞA” VE “SİDİKLİ MERDAN” HİKÂYELERİ

tarihinde yayınlandı

“MİRKASIM AĞA” VE “SİDİKLİ MERDAN” HİKÂYELERİ -Su İçerikli Rüyalar-[1]                                                                                      Giriş:               Bu çalışmada, su inancı etrafında oluşmuş Mirkasım Ağa ve Sidikli Merdan isimli bir biri ile ilişkile iki halk anlatısı ele alınmıştır. Suyun rüya yorumlarımda verdiği mesaj üzerinde durulmuştur.   Metin:               Mirkasım Ağa hikâyesini 1962–63 yıllarında Varto-Muş’ta Adliyenin kâtibinden […]

Bildiriler

BAHÇELİEVLER ÖRNEKLERİ İLE Türk Kültürlü Halklarda ÜZERLİK İNANCI VE UYGULAMALARI

tarihinde yayınlandı

BAHÇELİEVLER ÖRNEKLERİ İLE Türk Kültürlü Halklarda ÜZERLİK İNANCI VE UYGULAMALARI                                                                                                                 Dr. Yaşar KALAFAT   GİRİŞ:   Biz bu bildirimizde konuyla ilgili bazı tanımlar yapacak, açıklamalarımızda üzerliğin Türk kültür coğrafyasında nerelerde ve hangi fonksiyonları ile görülebildiğine örneklemelerle yer vereceğiz. Üzerliğin fonksiyonları, kullanım yer ve şekleri üzerinde duracağız. Üzerlik etrafında oluşan uygulamaları anlatırken eş […]

Bildiriler

BaHÇELİEVLER ÖRNEKLERİ İLE Türk Kültürlü Halklarda ÜZERLİK İNANCI VE UYGULAMALARI II

tarihinde yayınlandı

Üzerlik yakılırken birbirlerine çok benzeyen farklı söylemler yapılır. “Üzerlik çatlasın Nazar eden patlasın” Veya “Üzerlik küssün Sıcak ekmek vermeyenin Vebali sende olsun” denir. Özbekistan’da bebeği kötü gözlerden korumak için onun beşiğinin etrafında üzerlik dolaştırılır ve bu esnada; “Al Hazar Hazar Osman” Veya “Isırık ısırık Bin bir derde ısırık” denir.[1] İran’ın Kiresunlu/Giresunlu Türkmenlerindeki bir inanç ve […]

Bildiriler

TRAKYA’DA TÜRK –İSLAM ULULARI

tarihinde yayınlandı

TRAKYA’DA TÜRK –İSLAM ULULARI    -Diyanet İşleri Arşiv Kayıtlarına Göre-                                                                             GİRİŞ   Bizim mistik muhtevalı Türk – İslam büyükleri ile ilgilenme ve çalışmamızın sebeplerinden birisi de onların bu âlemden göçmelerinden sonra da yaşamaları gerektiğine inanmamdır. Onlar âlem değiştirmelerine rağmen yaşıyorlar. Göçmelerinden sonra uzun yıllar daha yaşamışlar. Büyük bir kısmı büyük ölçüde […]

Bildiriler

SÖZLÜ KÜLTÜR VERİLERİ İLE TEBRİZ’İN EKONOMİK TARİHİ

tarihinde yayınlandı

SÖZLÜ KÜLTÜR VERİLERİ İLE TEBRİZ’İN EKONOMİK TARİHİ[1]                                                                                                                           Yaşar Kalafat[2]                                        GİRİŞ: Tarihin alanlarından birisi sözlü kültür olduğu gibi, tarihî çalışmalara kaynaklık yapan kanallardan birsi de sözlü kültür kaynaklarıdır. Bilinen bir gerçektir ki, yazılı kültür olmadan insanlık sözlü kültür dönemi yaşamıştır ve yazılı kültürün geçmişi olan sözlü kültür, yazılı kültür dönemine geçilmesine rağmen […]

Kitaplar

Kosova ve Dünya Türk Gençlik Kurultayı Gözlemleri II (27.08.2007)

tarihinde yayınlandı

Kosova ve Dünya Türk Gençlik Kurultayı Gözlemleri II   Tuva Türklerinde balanın saçı 3 yaşına gelince kesilir ve bu kesimde bir tören yapılır ikramda bulunulur. Buna Türk kültürlü halkların genelinde görülen Saç Toyu da denilebilir. Bu toyÇas Kırgıır Toy = Çocuk Saç Kesme Töreni olarak bilinir. Tuva Türklerinde balanın saçının büyükbaba keser. Kesilen balaya ait […]

Kitaplar

Kosova ve Dünya Türk Gençlik Kurultayı Gözlemleri I (27.08.2007)

tarihinde yayınlandı

  KOSAVA VE DÜNYA TÜRK GENÇLİK KURULTAYI  GÖZLEMLERİ   Dr. Yaşar KALAFAT   “Kaderler üstünde Bir kader vardır Göklerden gelen Bir karar vardır”   5–12 Ağustos 2007 tarihleri arasında Ohri’ de yapılan 13.Dünya Türk Gençlik Kurultayına “Geçmişten Günümüze Balkanlarda Türk Kültür Stratejileri” konulu bildiri ile katılıyorum. Bununla 4. Makedonya’da ve 3. kez de Ohri’de oluyorum. […]

Kitaplar

Kosova ve Dünya Türk Gençlik Kurultayı Gözlemleri III (27.08.2007)

tarihinde yayınlandı

Bu noktada bölgede yokluğunu gözlediğim ve olmasını hayati bulduğum, ikmali zor olmayan bir eksiklik gördüm. Bu, müze eksikliğidir. Bilhassa etnografya müze eksikliğidir. Böylesi bir müzede sergilenecek Osmanlı Türk fermanları veya bunların altındaki mühürler yer üstündeki camiler ve hamamlar gibi maddi kültür unsurlarını taçlandıracak ve ruhlandıracaktır. Bu ruh ihtilaf giderici olur. Bu ruhun sırrının anlaşılması Balkan […]

Kitaplar

Yayınlanan Kitaplar (28.10.2006)

tarihinde yayınlandı

KİTAP ÇALIŞMALARI 1.      Doğu Anadolu’da Eski Türk İnançları İzleri Ankara 1999, 3. Bsk. Ankara (Master tezi) 2.      (Prof.Dr. Mehlika Aktok Kaşkarlı ile) Türko Kürtlerde Uygarlık ve Ağızlar Hakkında Düşünceler Kayseri 1991 3.      (Doç Dr. Zeynelabidin Makas ile) Karşılaştırmalı Halk İnançları, Azerbaycan- Doğu Anadolu Samsun 1993 4.      Makedonya Türkleri (Türkmenler, Torbeşler/ Türkbaşlar, Çenkeriler ve Yörükler) Arasında […]

Kitaplar

Kosova ve Dünya Türk Gençlik Kurultayı Gözlemleri IV (27.08.2007)

tarihinde yayınlandı

Mamuşa ve çevresi Türk halk inanç kültüründe gök kuşağı ile ilgili ilginç bir tespitimiz oldu. Burada Gök kuşağının bir yerden bir yere su taşıyıcı olduğuna inanılıyor. Gök Kuşağı yere veya denize doğru eğik ucu ile su alıp oradan bu suyu başka bir yere taşıdığa inanılmaktadır. Bu tespit ile bu konudaki bilgiler zenginleşmişlerdir. Bu yörede gök […]

Kitaplar

KİTAP ÇALIŞMALARI

tarihinde yayınlandı

KİTAP ÇALIŞMALARI   Doğu Anadolu’da Eski Türk İnançlarının İzleri, Ankara, 1990, Türk Kültürü araştırmalar Enstitüsü, 1.Bsk. (Mastır tezi)  Doğu Anadolu’da Eski Türk İnançlarının İzleri,Ankara,1995,Atatürk Kültür Merkezi, 2.Bsk. Doğu Anadolu’da Eski Türk İnançları İzleri, Ankara 1999, Atatürk Kültür Merkezi, 3. Bsk. Doğu Anadolu’da Eski Türk İnançları İzleri, Ankara, 2005, Babil Yayınları, 4. Bsk. (Prof. Dr. Mehlika Aktok […]

Makaleler

Kültürel Kimlik Algılayışına Eleştirisel Bir Yaklaşım (05.11.2006)

tarihinde yayınlandı

KÜLTÜREL KİMLİK ALGILAYIŞINA ELEŞTİRİSEL BİR YAKLAŞIM   Bu yazımızda ele alacağımız konu evvelce değinmiş olmamıza rağmen bazı dergilerde dikkatimizi çeken ve bize göre doğru olmayan yaklaşım tarzları ve kimlik algılayışlarıdır. Her türlü fikre açık olmamıza rağmen, onaylayamadığız izah biçimlerine dair görüşlerimizi açıklamaktan da kendimizi alamıyoruz.   Türkiye’de Türk soyluların çoğunlukta olmalarından hareketle Türk soylu olmayanların […]

Makaleler

Horasan Türk Halk İnançları_1 (28.11.2006)

tarihinde yayınlandı

HORASAN TÜRK HALK İNANÇLARIDoğu Beyazıt Gürkan Sempozyumları-Türk Halk İnançlarında Kurt  Bu yazı katılmış bulunduğumuz birisi Türkiye’de Diğeri İran’da iki müteakip uluslar arası sempozyum münasebetiyle derlediğimiz bilgilerden oluşmuştur. Tespitlerimiz arasında doğal olarak halk inançları ön plana çıkmıştır. Daha evvel İran’da birisi Kum merkezli ve diğeri Güney Azerbaycan merkezli seyahatlerimiz olmuştu. Bu defa İran Türkmenistan’ı veya Batı […]

Makaleler

Horasan Türk Halk İnançları_2 (28.11.2006)

tarihinde yayınlandı

HORASAN TÜRK HALK İNANÇLARI_2Doğu Beyazıt Gürkan Sempozyumları-Türk Halk İnançlarında Kurt Gürkan’dan Tebris’e gelirken Erdebil’e geçtik. Buraya yol Bostanağbat’tan ayrılıyordu. Yaklaşık 600 km yol kat ederek gidip geldik. Sorap şehrinde güvercinlerin iki ayrı parkta heykellerini gördük. Bu havalinin insan dokusu tamamen Türk-Türkmendir. Güvercin şehitliğin ak-pak ruhların temsilcisi olarak kabul ediliyor. Yolda Şah Abbas’ın yaptırmış olduğu bir […]

Makaleler

Güney Kafkasya Barışının Sağlanmasında Anahtar Etnisite-Ahıskalılar (28.11.2006)

tarihinde yayınlandı

Güney Kafkasya Barışının Sağlanmasında Anahtar Etnisite -Ahıskalılar Giriş Türkiye’nin Güney Kafkasya politikasının önemli meselelerinden birisini Ahıska Türkleri sorununun çözümü oluşturmuştur. Bu bakımdan Türkiye, 1944 yılında Stalin’in kararıyla yurtlarından sürülen, sürgün edilmiş diğer halklardan farklı olarak yurtlarına dönüşlerine henüz izin verilmeyen ve eski Sovyetler Birliği coğrafyasının çeşitli bölgelerine dağılmış bu halkın mağduriyetinin giderilmesi, kimliğinin ve kültürel […]

Makaleler

Karadeniz Yöresi Kültür Tarihinde “Helva” (02.12.2006)

tarihinde yayınlandı

KARADENİZ YÖRESİ KÜLTÜR TARİHİNDE “HELVA” GİRİŞ Türk Kültüründe helvanın çok eski bir geçmişe sahip oluşu doğaldır. Zira helva göçebe bozkır medeniyetinin bir ürünüdür. Yapılması pratik, muhafazası kolay, gerekli malzemesi mahdut bir besindir. Kavut ile ev helvasının hazırlanması adeta aynıdır. Bu itibarla da sadece sıradan bir yiyecek değil adeta Türklerin mutluluk ve keder yemeğidir.   Türk […]

Makaleler

HAZARA TÜRKLERİNDE KARŞILAŞTIRMALI HALK İNANÇLARI 1

tarihinde yayınlandı

HAZARA TÜRKLERİNDE KARŞILAŞTIRMALI HALK İNANÇLARI GİRİŞ Hazara, Karakalpak, Karapapah, Dağıstan, Nogay, Balkar / Malkar, Karaçay, Karay, Kırımçak, Ahıska, Bulgar, Başkurt, Kazak ve Tatar Türklerinin halk inançları içerikli metinlerden oluşan bu çalışmada, konular ele alınırken büyük ölçüde hayatın doğum, evlilik ve ölüm gibi safhaları sıralaması esas alınmış imkan nispetinde, beher safha kendi içerisinde evveli, esnası ve […]

Makaleler

HAZARA TÜRKLERİNDE KARŞILAŞTIRMALI HALK İNANÇLARI 2

tarihinde yayınlandı

Çocuk Oyunları Çocuk oyunları şüphe yok ki diğer halk oyunları gibi asli parçalarındandır. Halk oyunlarının içerdiği kadar da halk inancı içerirler. Çocuk oyunları münasebeti ile, oyunların isimleri, oynanma biçimleri, tekerlemeler ve oyun gerekçeleri konusunda tespitlerimizi açıklıyoruz. Çocuklar arasında oynanan birçok oyun vardır. Bu oyunlar toplu olarak oynanır ve genellikle hepsinde tekerlemeler ve kendine has sözler […]

Makaleler

HAZARA TÜRKLERİNDE KARŞILAŞTIRMALI HALK İNANÇLARI 3

tarihinde yayınlandı

Çocuk Oyunları Çocuk oyunları şüphe yok ki diğer halk oyunları gibi asli parçalarındandır. Halk oyunlarının içerdiği kadar da halk inancı içerirler. Çocuk oyunları münasebeti ile, oyunların isimleri, oynanma biçimleri, tekerlemeler ve oyun gerekçeleri konusunda tespitlerimizi açıklıyoruz. Çocuklar arasında oynanan birçok oyun vardır. Bu oyunlar toplu olarak oynanır ve genellikle hepsinde tekerlemeler ve kendine has sözler […]

Makaleler

Gregoryan Türklerin Stratejik Boyutu (11.12.2006)

tarihinde yayınlandı

GREGORYAN TÜRKLERİN STRATEJİK BOYUTU Ermeni ulusunun kimliği, onu oluşturan unsurlar itibariyle muhtelif vesilelerle bir şekilde gündeme gelmiş ve fakat ilgili bütün yönleri ile ele alınıp Türk ulusal kimliği açısından irdelenmesine yeterince gidilememiştir.Son dönemde yapılmaya başlanılan bir kısım önemli çalışmalara rağmen (Mahmut Niyazi Sezgin “Anadolu Türklüğünün Kayıp Halkası: Gregoryan Türkler” İkibinyirmiüç,15 Kasım 2005,S.15, s.62-72; Dr. Yaşar […]